Fuad Gahramanlı: Azerbaycan Rusya ile Yakınlaşıyor mu?

Peki ya Amerika, Trump’ın Yüzüne Gülmeler Ne Olacak?
Azerbaycan ve Rusya arasında son günlerde bir yakınlaşma hissedilmektedir. Bu durum, Rusya’dan ülkemize yapılan ziyaretlerin sıklığında kendini göstermeye başladı. Bir hafta önce, Rusya Savunma Bakanlığı Silahlanma Reisi General-Albay Yuri Grehov rehberliğindeki bir heyet Bakü’deydi. Bu ziyaret sırasında Azerbaycan ile Rusya arasındaki askeri iş birliğinin mevcut durumu, bölgesel meseleler ve ikili ilişkiler müzakere edildi.
Ardından 2 Mart’ta İlham Aliyev, Rusya Federasyonu Hükümet Başkan Yardımcısı ve Hükümetlerarası Komisyon Eş Başkanı Aleksey Overçuk’u kabul etti. Verilen resmi bilgilere göre; 25 Aralık 2024’te bir “AZAL” uçağının kaza yapmasıyla (düşmesiyle) sonuçlanan sorunların çözümü konusunda Rusya tarafı yakın zamanda kapsamlı ve pratik adımlar atacak. Yani uzun süre Azerbaycan’ın bu konudaki taleplerini kabul etmeyen Rusya, şimdi bu talepleri yerine getireceğini bildirerek, ilişkilerin eski mecrasına dönmesi için İlham Aliyev’e bir geri dönüş yolu açıyor.
İlham Aliyev’in Overçuk ile ilişkilerin onarılmasını görüştüğü sırada, ABD Dışişleri Bakanı’nın Demokrasi ve İnsan Haklarından Sorumlu Yardımcısı’nın derhal Azerbaycan’ın Washington Büyükelçiliği’ne gelerek ülkedeki demokrasinin durumunu müzakere etmesi hiç de tesadüf değildir. Bu konuda dün detaylı yazdığımız için şimdi sadece şunu belirtelim: ABD meseleye o kadar operatif bir tepki verdi ki, Dışişleri Bakan Yardımcısı, Büyükelçi Hazar İbrahim’in Dışişleri Bakanlığı’na gelmesini beklemeden bizzat kendisi doğrudan Azerbaycan Büyükelçiliği’ne gitti. Büyük ihtimalle İlham Aliyev’in Humeyni’nin ölümü üzerine yayımladığı derin hüzün içerikli taziye mesajının içeriği de Amerikalıları memnun etmedi.
Peki neden Putin, şimdiye kadar Azerbaycan uçağının vurulmasıyla ilgili objektif bir değerlendirmeyi reddettiği halde, şimdi bu meselede geri adım atabileceğinin sinyalini veriyor? Açıktır ki bu, uçak kazasına yönelik tutumun değişmesinden ziyade, iki ülke arasındaki eski ilişkilerin tesisi önündeki formal engeli kaldırmayı amaçlayan bir pozisyon değişikliğidir. Muhtemelen Rusya bu yönde somut adımlar attığı takdirde, iktidar bunu kendi diplomatik başarısı ve Moskova’nın Azerbaycan’a dostane yaklaşımı olarak sunmaya çalışacaktır.
Amerikalılar da bunu görüyor ve İlham Aliyev’in Putin’e doğru yönelmesine anında tepki vererek onu uyardılar. Şimdi görelim; İlham Aliyev bu uyarıdan sonra Trump’ı karşısına alabilecek mi?
Mesele daha ilginç tarafı ise şudur: Bir yandan Rusya’nın adıyla Azerbaycan’da sözde bir “devlet darbesi” iddiası ileri sürüp Batı yanlısı muhalefet lideri Ali Kerimli’yi sahte suçlamalarla hapsediyorlar, diğer yandan da o darbede adı geçen devletle (Rusya) ilişkileri ısıtmaya meyilleniyorlar. O halde Azerbaycan iktidarının bu jeopolitik yön değişimi, Ramiz Mehdiyev’in “devlet darbesi” dosyasının ne kadar sahte ve kurgu olduğunun bizzat iktidar tarafından itiraf edilmesi gibi görünmeyecek mi?
i.