Kanan Novruzov: Azerbaycan Dünyanın Enerji Arzında Önemli Rol Oynuyor

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in sosyal medya hesaplarından yapılan paylaşımda, Azerbaycan’ın boru hatları aracılığıyla gaz tedarik ettiği ülke sayısına göre dünyada birinci sırada yer aldığı belirtildi. Paylaşımda, “Şu anda Azerbaycan gazı tüketicisi olan ülke sayısı 16’ya ulaştı. Bu göstergeye göre Azerbaycan, boru hatlarıyla gaz sağladığı ülke sayısı bakımından dünyada birincidir,” ifadelerine yer verildi.

Bugün Azerbaycan’ın dış politikasında enerji meseleleri özel bir yer tutmaktadır. Azerbaycan’ın enerji politikası esasen petrol ve gaz sanayisi üzerine kuruludur. Aynı zamanda ülke, son yıllarda yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesi, enerji verimliliği ve ihracat odaklı enerji stratejisi alanında önemli adımlar atmaktadır.

Güney Gaz Koridoru ve Uluslararası İş Birliği

2015 yılının Şubat ayından itibaren her yıl düzenlenen Güney Gaz Koridoru Danışma Kurulu çerçevesindeki bakanlar toplantısı, Azerbaycan’ın enerji sektöründe kazandığı başarıların sunumunda önemli bir rol oynamaktadır. 3 Mart’ta Bakü Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen Güney Gaz Koridoru Danışma Kurulu 12. Bakanlar Toplantısı ve Yeşil Enerji Danışma Kurulu 4. Bakanlar Toplantısı’na Azerbaycan ve Avrupa Birliği (AB) devletleri dahil olmak üzere 27 ülke, 11 uluslararası finans kuruluşu ve örgüt ile 49 enerji şirketi katıldı.

Azerbaycan’ın enerji diplomasisinin başarıları sürekliliği ile dikkat çekmektedir. 2024 yılında Azerbaycan’ın ev sahipliği yaptığı COP29 İklim Konferansı, ülkemizin yenilenebilir enerji alanındaki potansiyelini bir kez daha kanıtladı. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, fosil yakıtlar ile yenilenebilir enerji kaynaklarının bir sentezini savunduklarını, 100 yıl yetecek gaz rezervine sahip olmalarına rağmen yeşil enerjiye milyarlarca dolar yatırım yaptıklarını vurguladı.

“Asrın Anlaşması”ndan Günümüze Başarı Kronolojisi

Azerbaycan’ın bu alandaki muazzam başarılarını anlamak için 1994 yılında imzalanan **”Asrın Anlaşması”**ndan bugüne uzanan sürece bakmak yeterlidir:

• 1994: Asrın Anlaşması ile uluslararası iş birliği genişledi.

• Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) ve Bakü-Tiflis-Erzurum (BTE): Bölgesel kalkınmanın itici gücü oldu.

• 2014: Güney Gaz Koridoru’nun temeli atıldı.

• 2018: Güney Gaz Koridoru’nun resmi açılışı yapıldı ve TANAP kullanıma sunuldu.

• 2020: TAP hattı faaliyete geçti.

• 2017: “Yeni Asrın Anlaşması” imzalandı.

Enerji Güvenliğine Küresel Katkı

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Azerbaycan’ın enerji güvenliğine katkısının sadece kendi sınırları veya boru hatlarıyla sınırlı olmadığını belirtti. Öne çıkan yatırımlar arasında şunlar yer almaktadır:

• Türkiye: 870 megavat gücündeki en büyük elektrik santrallerinden birinin satın alınması ve Ege kıyılarındaki 12 milyon ton kapasiteli rafineri.

• Sırbistan: 500 megavatlık elektrik santrali inşası için imzalanan anlaşma.

• İtalya: Toplam 10 milyon ton işleme kapasiteli 2 petrol rafinerisinin edinilmesi.

İhracat Coğrafyasının Genişlemesi

Azerbaycan, gaz ihracat coğrafyasını hızla genişletmektedir. Cumhurbaşkanı Aliyev, daha önce 12 olan ülke sayısının 16’ya çıktığını bizzat duyurdu. Dikkat çeken yeni istatistikler:

• Avrupa: Almanya ve Avusturya’ya gaz tedarikinin başlamasıyla AB üyesi 10 devlet Azerbaycan’dan gaz almaktadır.

• Diğer Bölgeler: Enerji krizini hafifletmek amacıyla ilk kez Suriye’ye gaz tedariki başlatılmıştır.

Güney Gaz Koridoru şu an tam kapasiteyle çalışmaktadır. Gelecek yıllarda yeni yataklardan elde edilecek üretim artışıyla birlikte, mevcut altyapının genişletilmesi ve yeni interkonnektör (bağlantı) imkanları araştırılmaktadır. Sonuç olarak, Azerbaycan ile Avrupa kurumları arasında sadece enerjiyle sınırlı kalmayan, güçlü ve stratejik bir ortaklık mevcuttur.

Kanan Novruzov