Elhan Şahinoğlu: güçlü olan haklıdır” ilkesinin küresel yansımaları

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, geçtiğimiz yılın değerlendirmesine ilişkin düzenlediği basın toplantısında Kırım ile Grönland arasına eşittir işareti koydu. Lavrov’un ifadesine göre, Grönland güvenlik açısından ABD için ne kadar önemliyse, Kırım da aynı sebepten dolayı Rusya için o kadar önemlidir. Bu sözler; ABD’nin Grönland’ı ele geçirmesinin Rusya’nın, hatta Çin’in bile çıkarlarına uygun olacağının teyididir.

Bunun nedenlerini şöyle sıralayabiliriz: Birincisi, bu durum ABD-Avrupa ilişkilerini gerecek; ikincisi, NATO dağılmasa bile zayıflayacak; üçüncüsü ise Rusya, Ukrayna’ya karşı işgalci savaşını sürdürürken Çin de Tayvan’ın kendisine ait olduğunu daha gür bir sesle ilan edecektir. Lavrov’un basın toplantısında “kim güçlüyse o haklıdır” tezini seslendirmesi tesadüf değildir. Zira bu, tam olarak Donald Trump’ın yürüttüğü siyasettir.

Bu arada, Donald Trump’ın Başkan olarak göreve başlamasının birinci yılı tamamlandı. Bu bir yıl içinde ortalık toz duman oldu; üstelik Trump’ın önümüzdeki üç yılda yapacakları henüz bekliyor. Trump için dost, ortak ve düşman kavramları göreceli bir nitelik taşıyor. Trump, bu bir yıllık sürede iki komşusu olan Kanada ve Meksika’yı bile Amerika’ya küstürmeyi başardı. Eğer Trump Grönland’ı Amerika’ya bağlarsa, buna direnç gösterebilecek bir güç bulunmuyor.

Analiz ve Bağlam

Metin, 2026 yılı başı itibarıyla (Trump’ın ikinci döneminin ilk yılı biterken) dünya siyasetindeki “Yeni Realizm” akımına dikkat çekiyor:

• Kırım-Grönland Analojisi: Lavrov, “etki alanları” teorisini savunarak Rusya’nın Kırım üzerindeki iddiasını, ABD’nin Grönland üzerindeki stratejik iştahıyla meşrulaştırmaya çalışıyor.

• NATO ve Transatlantik Çatlağı: Grönland’ın (Danimarka’ya bağlı) ABD tarafından ilhakı veya satın alınması ihtimali, Avrupa ile Amerika arasında onarılamaz bir güven krizini temsil ediyor.

• Trump’ın Pragmatizmi: Metin, Trump’ın geleneksel ittifakları (Kanada, Meksika, NATO) önemsemediğini ve “güç diplomasisi” yürüttüğünü vurguluyor.