ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky’ye Rusya’nın dizel yakıt üretim ve tedarik altyapısına yönelik saldırıları durdurması çağrısında bulundu. Trump, bu saldırıların küresel akaryakıt piyasasında arz sıkıntısını artırdığını savundu.
Ukrayna medyasına göre Trump, İrlanda’da gazetecilere yaptığı açıklamada, Zelensky’nin Rusya’daki hedeflere saldırabileceğini ancak dizel yakıt tesislerini hedef almaması gerektiğini söyledi. Trump, Rusya’nın dizel yakıt rezervlerine yönelik saldırıların yalnızca Rusya’yı değil, küresel piyasaları da olumsuz etkilediğini belirtti.
Trump, dizel yakıt sıkıntısının Orta Doğu’daki gelişmelerden kaynaklanmadığını özellikle vurgulayarak, bunun doğrudan Rusya-Ukrayna savaşıyla bağlantılı olduğunu ifade etti.
Trump ayrıca bu konuyu Zelensky ile görüştüğünü belirterek, Ukrayna’nın saldırabileceği başka birçok hedef bulunduğunu, ancak dizel yakıt altyapısının hedef alınmasının dünya genelinde sorun yaratabileceğini söyledi.
Dikkat çekici olan ise Trump’ın aynı açıklamalarında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e Ukrayna’daki savaşı sona erdirme yönünde yeni bir çağrı yapmaması. Trump, hafta içinde Putin ile görüştüğünü ve Rus liderin Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesi için bir anlaşmaya varmak istediğini söylediğini açıklamıştı.
Bloomberg’in aktardığı verilere göre Ukrayna, ağustos ayında Rusya’daki en az 21 petrol rafinerisini hedef aldı. Bu, savaşın başlamasından bu yana bir ay içerisinde gerçekleştirilen en yüksek saldırı sayısı olarak kaydedildi. Saldırılar nedeniyle Rusya’nın petrol rafinerilerindeki üretimin günlük yaklaşık 3,8 milyon varile gerilediği ve bunun son 20 yıldan uzun sürenin en düşük seviyelerine yaklaştığı bildirildi.
Ağustos ayının ilk üç haftasında Rusya’nın dizel yakıt üretimi de yüzde 23’ten fazla azaldı. Bunun üzerine Moskova, 8 Temmuz’da dizel yakıt ihracatını tamamen yasakladı ve ağustos sonunda üreticilere yönelik bazı ihracat kısıtlamalarını 30 Eylül’e kadar uzattı.
Rusya’nın dizel açığını kapatmak için Belarus’tan yaptığı alımlar da önemli ölçüde arttı. Temmuz ayında Belarus’tan Rusya’ya yapılan dizel yakıt sevkiyatı, haziran ayına kıyasla neredeyse iki katına çıkarak 162 bin tonla rekor seviyeye ulaştı. Moskova ayrıca başka ülkelerden petrol ürünleri satın almaya başladı.
Ukrayna’nın son dönemdeki stratejisi ise yalnızca rafinerileri vurmakla sınırlı değil. Ukrayna ordusu, birincil işleme üniteleri, katalizör üniteleri ve kompresörler gibi değiştirilmesi ve onarılması zor ekipmanları hedefleyerek Rus rafinerilerinin yeniden üretime geçmesini mümkün olduğunca geciktirmeye çalışıyor.
Metinde ayrıca ABD’deki dizel fiyatlarının da yükseldiği belirtiliyor. Ancak burada verilen “litre başına 1,55 dolar” ve “galon başına 6 dolar” ifadeleri farklı ölçü birimlerini içerdiğinden, bunların aynı fiyat serisinin doğrudan karşılığı olup olmadığı ayrıca kontrol edilmeli.
Metnin temel mesajı şu: Ukrayna’nın Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları artık yalnızca Moskova’nın savaş kapasitesini etkileyen bir askeri mesele olmaktan çıkıyor; küresel petrol ürünleri piyasası, özellikle de dizel arzı açısından uluslararası bir meseleye dönüşüyor. Trump’ın Zelensky’ye yönelik açıklaması da Washington’ın Ukrayna’nın Rus enerji altyapısına karşı yürüttüğü savaşı artık küresel enerji fiyatları ve arz güvenliği açısından değerlendirdiğini gösteriyor.
