Seymur Hezi: Venezuella İran Azerbaycan

Venezuela’da yukarıdan aşağıya gerçekleşen yarı-değişim dünya gündemini henüz tam anlamıyla işgal etmemişken, İran’daki protestolar ön plana çıktı. Uluslararası düzenin çöktüğü bu günlerde, dünyanın her noktasında yaşanan olaylar, protestolar, değişimler ve emsalsiz adımlar bizim için önemli ve merak uyandırıcıdır. Ülkenin siyasi geleceği; bölgenin güvenlik ve demokratik açıdan hangi yöne evrileceği de bu olayların toplamına yakından bağlıdır. Bununla birlikte, İran’da yaşanan süreçleri daha dikkatli izlememiz gerektiğini düşünüyorum. Bunun birkaç sebebi var:
1. Milli Bağlam: Her şeyden önce, İran’da yaşanan olaylar bugün olmasa bile yarın bizim için milli bağlamda önemli olabilir. Güney Azerbaycan’da gerçekleşen veya gerçekleşecek olan herhangi bir olay, karakterine uygun olarak bizim siyasi durumumuzu etkisiz ve izsiz bırakmayacaktır. Bu durum hem Azerbaycan Cumhuriyeti – İran ilişkileri hem de Azerbaycan Türklerinin hak ve özgürlükleri bağlamında böyledir.
2. Yeni Sorumluluklar: Bu protestolar bir rejim değişikliği ile sonuçlanırsa, elbette yeni zorluklar ve sorumluluklarla karşı karşıya kalacağız. Buradaki en ciddi meselelerden biri de İran’da yaşanabilecek milli çatışmaların yaratacağı arzu edilmeyen yeni durumlardır.
3. Siyasi Kriz Riski: Hamaney ve Pezeşkiyan’ın protestoculara karşı sergilediği farklı yaklaşımlar bir siyasi krize neden olabilir; bu duruma da hazırlıklı olmalıyız.
4. Hükümet İçin Sinyal: İran’daki protestoların sosyo-ekonomik temelli olması, Azerbaycan hükümeti için de bir sinyal olmalıdır. Vatandaşı canından bezdiren ceza politikalarına, ekonomik baskılara ve rüşvet (“şapka”) sistemine derhal son verilmeli; siyasi ortamın yumuşaması için hızlı adımlar atılmalıdır. Muhalefete ve muhalefet liderlerine yönelik baskılara son verilmelidir.
Seymur Hezi