Seymur Hazi: İran Olaylarının Azerbaycan İçin Önemi

Venezuela’da yukarıdan gerçekleşen “yarı-değişim” dünya gündemini tam olarak meşgul edemeden, İran’daki protestolar ön plana çıktı. Uluslararası düzenin çöktüğü bu günlerde; dünyanın her noktasında yaşanan olaylar, protestolar, değişimler ve benzeri görülmemiş adımlar bizim için önemli ve merak uyandırıcıdır. Ülkemizin siyasi geleceği, bölgenin güvenlik ve demokrasi açısından hangi yöne evrileceği, bu olayların toplamına bağlıdır. Bununla birlikte, İran’da yaşanan süreçleri daha dikkatli izlememiz gerektiğine inanıyorum. Bunun birkaç temel sebebi var:

1. Milli Bağlam ve Etki: Her şeyden önce, İran’da yaşanan olaylar bugün olmasa da yarın bizim için milli bağlamda hayati önem taşıyabilir. Güney Azerbaycan’da gerçekleşen veya gerçekleşecek olan her türlü olay, karakterine uygun olarak bizim siyasi durumumuzu etkileyecek, iz bırakmadan geçmeyecektir. Bu durum hem Azerbaycan Cumhuriyeti ile İran ilişkileri açısından hem de Azerbaycan Türklerinin hak ve özgürlükleri bağlamında geçerlidir.

2. Yeni Sorumluluklar ve Riskler: Bu protestolar bir rejim değişikliğiyle sonuçlanırsa, elbette yeni zorluklar ve sorumluluklarla karşı karşıya kalacağız. Buradaki en kritik meselelerden biri de, İran’da ortaya çıkabilecek olası etnik çatışmaların yaratacağı yeni ve istenmeyen durumlardır.

3. Siyasi Kriz Potansiyeli: Hamaney ve Pezeşkiyan’ın protestoculara karşı sergilediği farklı yaklaşımlar ciddi bir siyasi krize yol açabilir; bu duruma da hazırlıklı olmalıyız.

4. Bakü İçin Bir “Uyarı Sinyali”: İran’daki protestoların sosyo-ekonomik temelli olması, Azerbaycan hükümeti için bir sinyal olmalıdır. Vatandaşı canından bezdiren “ceza” politikalarına, ekonomik baskılara ve rüşvet (şapka) sistemine derhal son verilmeli; siyasi ortamın yumuşaması için hızlı adımlar atılmalıdır. Muhalefete ve muhalefet liderlerine yönelik baskılar son bulmalıdır.

Seymur Hazi