Ermeni meselesi, Avrupa entegrasyonundan vazgeçmek için bir bahane haline geldi.
Avrupa Parlamentosu’nun (AP) Ermenistan ile ilgili malum kararının Azerbaycan’a yönelik maddelerinin haksız, taraflı ve barışa hizmet etmediği açıktır; bu konuda tartışılacak bir yan yok. Ancak bu kararın şu an her kesten çok İlham Aliyev’e ve onun giderek sertleşen otoriter rejiminin çıkarlarına hizmet ettiği de bir gerçek. Peki neden?
Çünkü Azerbaycan iktidarı, Avrupa Konseyi’nden (AKPM) fiilen uzaklaştıktan sonra, şimdi de demokratik değerlere saygı talep eden ve insan hakları ihlallerini eleştiren Avrupa Parlamentosu ile bağlarını koparmak istiyor. Rejim, Ermeni meselesini bir fırsat olarak kullanıp Avrupa ile siyasi iş birliğinden uzaklaşmayı topluma bir vatanseverlik hamlesi” gibi sunmaya çalışıyor.
Eleştirilerden Kaçış ve Eksen Kayması
Avrupa Parlamentosu daha önce de defalarca Azerbaycan’daki insan hakları ihlallerini kınayan ve siyasi mahkumların serbest bırakılmasını talep eden kararlar almıştı. Giderek sertleşen Azerbaycan yönetimi, bu eleştirilerin menzilinden çıkmak için Ermeni meselesini bahane ederek bağları koparmaya ve Azerbaycan’ın siyasi rotasını Güney Kafkasya’dan Orta Asya’ya doğru kaydırmaya çalışıyor.
Aslında mevcut jeopolitik gerginlikler, artan dış tehditler ve ülke ekonomisinin yatırım ihtiyacı göz önüne alındığında; Azerbaycan’ın, komşusu Ermenistan gibi Avrupa’ya entegrasyon imkanlarını artırması kendi çıkarınadır. Fakat burada milli çıkarlar değil, iktidarın kendi varlığını koruma içgüdüsü esas alınıyor.
Diplomasi Eksikliği mi, Bilinçli Tercih mi?
Avrupa Parlamentosu’nun bu kararı, her ne kadar Ermeni lobisinin bir başarısı olsa da aynı zamanda Azerbaycan iktidarının insan hakları konusundaki kötü sicili nedeniyle uluslararası kurumlarla çalışamaması sonucudur. Bunu itiraf etmek gerekir.
Normal şartlarda bu kararı önceden engellemek için Azerbaycan, Paşinyan hükümeti ile iş birliği yapabilir ve ortak bir girişimle barış sürecinin önemini Avrupalı milletvekillerine anlatabilirdi. Aynı zamanda, bu tür taraflı kararların Rusya’nın ve Ermenistan’daki rövanşist muhalefetin çıkarlarına hizmet edeceği konusunda AP üyeleri nezdinde lobi faaliyetleri yürütülebilirdi.
Ancak hiçbir şey yapmadılar. Aksine, kararın kabul edilmesini beklediler ki bu durumu yukarıda belirttiğimiz amaçlar doğrultusunda kullanabilsinler. Görünen o ki Azerbaycan yönetimi, kasıtlı olarak Avrupa kurumlarından uzaklaşarak ilişkileri sadece ticari ortaklık seviyesine indirmeye çalışıyor. Bu da açıkça Avrupa entegrasyonu rotasından vazgeçmek demektir. Azerbaycanlı muhalefet liderinin tutuklanması da bu politikanın iç sahadaki bir yansımasıdır.
Fuad Gahramanlı: Avrupa Parlamentosu ile İş Birliğini Durdurmanın Amacı Nedir?
