Rusya parlamentosu (Duma) Savunma Komisyonu Başkan Birinci Yardımcısı Aleksey Juravlyov, Türkiye’nin Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerini Moskova’nın onayı olmadan üçüncü bir ülkeye devredemeyeceğini veya ABD ile ortak depolama düzenlemesine dahil edemeyeceğini söyledi.
Lenta. Ru haber sitesinin sorularını yanıtlayan Juravlyov, askeri tedarik sözleşmelerinde yer alan standart hükümler gereği savunma sistemlerinin üçüncü taraflara devrinin yasaklandığını belirtti. Türkiye’nin 2017 yılında imzaladığı ve 2019 yılında teslim aldığı S-400 sistemlerine ilişkin sözleşmede de benzer bir maddenin bulunduğundan emin olduğunu söyleyen Juravlyov, “Bu sistemler sıradan askeri ekipman değil. Gelişmiş ve maliyeti yüksek, aynı zamanda gizli teknolojiler içeren platformlar. Savunma sanayisi uygulamaları böyle bir devri öngörmez” dedi.
S-400 tedarikinin yalnızca askeri değil, aynı zamanda siyasi bir anlam taşıdığına dikkat çeken Rus Parlamenter, bu tür satışların ülkeler arasındaki güvenin göstergesi olduğunu vurguladı. Türkiye’nin geçmişte ABD’nin F-35 savaş uçağı teklifleri yerine Rus yapımı S-400 sistemlerini tercih ettiğini hatırlatan Juravlyov, Washington yönetiminin o dönemde Ankara’ya Amerikan veya Rus savunma ürünleri arasında tercih yapması yönünde baskı uyguladığını savundu.
Eadaily.com haber sitesine konuşan Senato (Federasyon Konseyi) üyesi Vladimir Cabarov da, Türkiye’nin S-400 hava savunma sistemlerini yeniden satacağı yönündeki iddiaların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, söz konusu haberlerin doğruluğunun henüz teyit edilmediğini söyledi.
Cabarov, Rusya’nın Türkiye’ye S-400 teslimatı sırasında imzalanan sözleşmede “nihai kullanıcı” şartının yer aldığını hatırlatarak, sistemlerin üçüncü bir ülkeye devredilebilmesi için Moskova’nın açık onayının gerektiğini söyledi.
Kommersant gazetesi köşe yazarı Dmitriy Drize ise, Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’un, “Konu son derece hassas” açıklamasına dikkat çekti. Drize, “Bu ifade, Moskova’nın meseleyi dikkatle yönettiğini gösteriyor. Şimdilik taraflar arasında nihai bir mutabakatın sağlanıp sağlanmadığı bilinmiyor. Ancak mevcut koşullarda Rusya’nın Türkiye ile açık bir gerilim yaşamayı tercih edeceğini düşünmek zor” dedi.
Durumun Moskova açısından bazı rahatsız edici soruları doğurduğunu savunan Drize şunları söyledi:
“Eğer Türkiye gerçekten S-400’lerden vazgeçerse, bu durum ABD’nin Türk savunma pazarındaki etkisini yeniden güçlendirecek. Rusya ise yıllar önce büyük siyasi önem atfettiği bir anlaşmanın fiilen sona erdiğini görmek zorunda kalacak. Ortada büyük bir krizden çok, sessiz diplomasiyle çözülmeye çalışılan karmaşık bir dosya bulunuyor. Ancak hangi formül bulunursa bulunsun, Türkiye’nin yeniden Batı savunma sistemlerine yönelmesi Moskova açısından kolay kabul edilebilecek bir gelişme değil. Rusya, belki de istemeden, önemli bir pazarda yeniden ABD’ye alan açmak zorunda kalıyor. Bu durum, Ankara’dan çok Moskova için “pek de konforlu olmayan” bir tablo yaratıyor.”
Cuma günü Hürriyet yazarı Abdulkadir Selvi, S-400’lerin Birleşik Arap Emirlikleri ya da Katar’a satılacağını ileri sürmüştü. Kremlin Sözcüsü Peskov ise, iki ülke arasında bu “hassas” konuda görüşmeler yapıldığını doğrulamıştı.
Daha önce eski Devlet Bakanı Cavit Çağlar da, T24’e yaptığı açıklamada Türkiye’nin S-400’lerden kurtulması gerektiğini belirterek, “Ben olsam şu anda bunları Türkiye’den çıkartırım. F-16’ları niye vermiyorlar? S-400 yüzünden vermiyorlar. Burada bir çıkış yolu bulacaksın. Rusya ile çok iyi diyaloğumuz var. Yapılacak şey en kısa zamanda oturup anlaşmak” demişti.
Fuad Safarov
