Ankara-Moskova Hattında ‘Genişletilmiş Avrasya İttifakı’ ve Nazarbayev

Mısır’ın yeni Savunma ve İstihbarat Kompleksi

Lübnanda erken seçim çözüm olur mu

Aliyev’in Erdoğan’ı ilk olarak kutlaması iki ülke kardeşlik dayanışması açısından çok önemli!

«Ադրբեջան» նախագիծը փակվում է. ԱՄՆ-ն հեռանում է

Azerbaycan 5 Aralık 2018
57

ԱՄՆ երկու խոշոր նավթային ընկերությունները վաճառում են իրենց մասնաբաժինը Ադրբեջանի Ազերի-Չիրագ-Գյունեշլի «դարի նախագծում»: Ռոյթերը հայտնում է, որ Exxon Mobil-ից հետո ամերիկյան եւս մեկ նավթային հսկա՝ Chevron-ը, պատրաստվում է վաճառել իր մասնաբաժինը միջազգային կոնսորցիումում, որը շահագործում է Ազերի-Չիրագ-Գյունեշլի նավթահանքը:

Գործակալությունը փորձել է Chevron ընկերությունից մեկնաբանություն ստանալ իր 6.8% մասնաբաժինը վաճառելու եւ 2 միլիարդ դոլար ստանալու լուրի մասին: Chevron ընկերությունում էլ հայտարարել են, որ պատրաստվում են վաճառել կոնսորցիումում իրենց 9.6% բաժնեմասը:

Ադրբեջանական լրատվամիջոցները գրում են, որ 25 տարի անց ամերիկյան նավթագազային ընկերությունները հեռանում են Ադրբեջանից: «Դարի պայմանագրին» մասնակցում էին 5 ամերիկյան ընկերություններ, որոնցից երեքն արդեն վաճառել են իրենց մասնաբաժինը եւ հեռացել Ադրբեջանից:

Ինչու՞ են ԱՄՆ ընկերությունները որոշել դադարեցնել իր մասնակցությունը կասպիական նախագծերում: Պատճառները շատ են՝ սկսած նրանից, որ աշխարհքաղաքականությունում նվազում է նավթի դերը, վերջացրած նրանով, որ ինչպես հայտարարել է պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն, սկսել են նոր աշխարհակարգ կառուցել՝ հիմնված ԱՄՆ լիդերության վրա: Նոր աշխարհակարգում «Ադրբեջան» նախագիծը, որի մեկնարկը տրվել է 100 տարի առաջ, երեւում է ներկայում չկա:

Տնտեսագետները դեռ չեն գնահատել ամերիկյան ընկերությունների որոշումից Ադրբեջանի կրելիք քաղաքական ու ներդրումային վնասը: Այն կարող է աղետալի լինել, եթե ադրբեջանական նավթային շուկայից հեռանալիս ԱՄՆ-ն փոխի նաեւ քաղաքականությունը տարածաշրջանի հանդեպ:

Ադրբեջանը կարող են նոր հարթակ դարձնել Իրանի դեմ պայքարում, ինչն իրոք այդ հանրապետության վերջը կլինի: Նավթային ընկերությունները հեռանում են, եւ Ադրբեջան է ժամանում ԱՄՆ պաշտպանության նախարարի տեղակալ Լաուրա Կուպերը: Նա հանդիպելու է Ադրբեջանի նախագահի ու պաշտպանության նախարարի հետ եւ քննարկելու է ռազմական համագործակցության ընդլայնման հարցը: Անմիջապես փորձագիտական հոդվածներ են հրապարակվում, որ Թուրքիան ու Իսրայելը կարող են հակաիրանական գործարք կնքել, իսկ Ադրբեջանին էլ դիտարկում են պլացդարմ:

Ադրբեջանը 100 տարի գոյություն է ունեցել նավթայի խոշոր ընկերությունների շահագրգռվածության շնորհիվ: Այդ նավթի շնորհիվ Ադրբեջանը գոյությունը շարունակեց նաեւ Ղարաբաղյան պատերազմից հետո. Հեյդար Ալիեւն Արեւմուտքին առաջարկեց ադրբեջանական նավթը, հավանաբար, «Ադրբեջան» նախագծի պահպանման դիմաց:

Ժամանակը, սակայն, եկել է:

ՆԱԻՐԱ ՀԱՅՐՈՒՄՅԱՆ

Yorumlar