Trump: “İran Anlaşması Tamamlandı” — Tahran ve Washington Ateşkes İçin Mutabakata Vardı
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varıldığı belirtilen anlaşmayı “tarihi bir dönüm noktası” olarak nitelendirerek, bunun Orta Doğu’da barış ve istikrarın önünü açacağını söyledi.
Truth Social hesabından açıklama yapan Trump, daha önce birçok Amerikan yönetiminin İran’la kalıcı bir uzlaşı sağlamaya çalıştığını ancak başarılı olamadığını belirterek, “Bölge liderleri ilk kez gerçek barışı mümkün kılabilecek bir fırsat yakaladı” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca anlaşmanın resmiyet kazanmasının ardından Hürmüz Boğazı’nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılacağını duyurdu.
İran’dan Ateşkes Açıklaması
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi de yaptığı açıklamada, aylar süren müzakerelerin ardından Washington ile savaşı sona erdirmeyi amaçlayan bir mutabakat metni üzerinde uzlaşı sağlandığını bildirdi.
Açıklamada, Lübnan dâhil tüm cephelerde askeri faaliyetlerin derhal ve kalıcı biçimde durdurulacağı belirtilirken, mutabakatın 19 Haziran’da imzalanmasının planlandığı kaydedildi. Nihai anlaşmaya ilişkin görüşmelerin ise tarafların ön yükümlülüklerini yerine getirmesinden sonra başlayacağı ifade edildi.
Tahran yönetimi, arabuluculuk girişimlerinden dolayı Pakistan ve Katar’a teşekkür etti.
Taslakta Neler Var?
İran basınında yer alan bilgilere göre 14 maddelik taslak anlaşma şu başlıkları içeriyor:
* Tüm cephelerde ateşkes ve çatışmaların sona erdirilmesi,
* ABD’nin İran’ın egemenliğine saygı göstereceği ve iç işlerine müdahale etmeyeceği taahhüdü,
* Deniz ablukasının 30 gün içinde kaldırılması,
* ABD güçlerinin İran çevresindeki bölgelerden çekilmesi,
* Hürmüz Boğazı’nın yeniden uluslararası trafiğe açılması,
* Petrol ve petrokimya yaptırımlarının askıya alınması,
* İran’ın dondurulmuş mali varlıklarına erişiminin sağlanması,
* İran’ın yeniden inşası için yüz milyarlarca dolarlık ekonomik destek planlarının hazırlanması,
* Nükleer program konusunda kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılması amacıyla yeni müzakerelerin başlatılması,
* İran’ın nükleer silah geliştirmeyeceği yönündeki taahhüdünü yinelemesi.
İran: “Büyük Kazanımlar Elde Ettik”
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Garibabadi de mutabakat metni üzerinde anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, metnin kısa süre içinde kamuoyuyla paylaşılacağını söyledi.
Garibabadi, anlaşmanın İran’ın önemli kazanımlar elde etmesini sağladığını belirterek, resmi imza töreninin ardından tarafların kalan anlaşmazlıkları çözmek amacıyla 60 günlük yeni bir müzakere sürecine gireceğini açıkladı.
İranlı yetkili ayrıca savaşın sona erdirilmesi ve deniz ablukasının kaldırılmasının anlaşmanın ilk aşamasında yürürlüğe gireceğini ifade etti.
Katar ve Pakistan Diplomatik Trafiğin Merkezinde
Reuters, Axios ve bölgesel medya kuruluşlarının aktardığı bilgilere göre Katarlı arabulucular son günlerde Tahran’da yoğun temaslarda bulundu. Pakistan da süreçte aktif rol üstlenerek taraflar arasındaki görüşmelere destek verdi.
Bu kapsamda Katar heyetinin, anlaşmanın son ayrıntılarını görüşmek ve taraflar arasındaki teknik pürüzleri gidermek amacıyla İran’da temaslarını sürdürdüğü belirtildi.
Trump: “Petrol Aksın”
Trump, anlaşmanın tamamlandığını duyurduğu paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
“İran Anlaşması tamamlandı. Herkese tebrikler. Hürmüz Boğazı’nın derhal açılmasını ve deniz ablukasının kaldırılmasını onaylıyorum. Dünyanın gemileri yeniden hareket etsin, petrol akmaya devam etsin.”
Buna karşın İran tarafı, nihai anlaşmaya geçilebilmesi için ABD’nin yaptırımların kaldırılması, deniz ablukasının sona erdirilmesi ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması konularında somut adımlar atması gerektiğini vurguluyor.
Önümüzdeki günlerde İsviçre’de yapılması planlanan imza töreni, Washington-Tahran ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor. Ancak taraflar arasındaki temel anlaşmazlıkların tamamen çözülüp çözülmeyeceği, 60 günlük müzakere sürecinin sonucuna bağlı olacak.
