Adriyatik kıyılarında bir kelebeğin kanat çırpmasının Uzakdoğu ya da Güneydoğu Asya’da fırtınaya sebep olabileceğine dair bir teori vardır. Meteorolojik olayları açıklarken dünyanın küreselliliği, bağımlılığı ve birbirine yeknesaklığı için vurgulanan bu teori, küresel dünyamızda başta ekonomi olmak üzere insanlığın birbirine bağımlılığı ve çetrefil ilişkisi içinde örnek gösterilir. Hürmüz kıyılarında düşürülen bir ABD helikopterinin etkileri sadece İran’da, ABD’de veya Körfez ülkelerinde değil Endonezya’da, İspanya’da ya da Makedonya’da da hissedilmektedir. Bazen bu etkiler olayın vuku bulduğu ülke yada ülkelerden daha çok başka ülkelerde şiddeti katlanarak hissedilmektedir. Savaşın ister soğuk savaş ister parlamalı odun sobası modunda devam etmesi durumunda, dünya ekonomilerine özellikle ihracatçı ekonomilere yıkıcı etkileri devam edecektir. Körfez dışı diğer petrol üreticilerinin üretim artırımlarına karşın enerji stokları her geçen gün erimektedir. Haziran ayının ikinci yarısından itibaren bazı ülkelerde ciddi enerji krizleri görebiliriz. Başta lojistik sektörü olmak üzere özellikle ulaşıma dayalı sektörlerde iflaslar yaşanabilir. Savaşın başladığı gün enerji analistleri asıl enerji krizinin yılın ikinci yarısından itibaren görüleceğini söylemişlerdi. Yılın ikinci yarısına ise pek bir şey kalmadı. Yukarıdaki kelebek teorisine dönecek olursak ABD’de başta yapay zeka şirketleri olmak üzere teknoloji ağırlıklı şirketlerin halka arzlarının önümüzdeki haftalarda olacağı söylenmekte. İki yıl öncesinde ülkemizde de bir halka arz çılgınlığı vardı. Benzer bir çılgınlık şimdi ABD’de başlamış durumda. ABD’de bu halka arzlar öncesinde borsalar düşmeye başladı. Halka arzlarda yeni hisse senetlerini almak isteyen yatırımcılar, mevcut durumda ellerinde olan bazı hisse senetlerini satıyorlar. Bu satış ABD ile de sınırlı değil, tüm dünya borsalarına hatta finans sektörlerine sıçramış durumda. Bu satış furyasından Türkiye borsaları ve borçlanma varlıklarınında nasibini aldığı ve daha da çok alacağı ifade edilmekte. Bakın ABD’deki bir yapay zeka şirketinin borsaya girmesi Ankara’daki borsa oyuncusu bir Türk’ü nasıl etkiliyor. Bu satışların etkisinin kişilerle sınırlı kalması ise saflık olur. Asıl etkiyi bizim gibi sıcak paraya bağımlı ülkelerin mali yapılarında görecek gibiyiz. Bir kaç ay içinde bir trilyon doların üzerinde paranın yeni hisselere akacağını düşündüğünüzde işin ciddiyetini analmış oluruz. Türkiye’nin ABD ile yeni bir swap kanalı kuracağı bu kanal ile yaklaşık 50 milyar dolarlık bir ek kaynak sağlayacağı ifade edilmişti. Hükümetin yeni seçim stratejisinde önemli bir silah olacak bu kaynağın NATO zirvesinden sonra gelmesi kuvvetle muhtemeldir. İşte bu kaynağın yarısı sayılabilecek 25 milyar dolarlık bir değerin ise ABD deki yeni hisse arzlarından dolayı ülkemizden çıkabileceği, borsamızın sürekli bir düşüş sürecine girebileceği de ifade edilmektedir. ABD’deki bir halka arz trendi Türkiye Hazine ve Makiye Bakanlığını ve hükümetin planlarını ters yüz edebiliyor. İşte bir kelebek kanat çırpıyor 4 bin kilometrede fırtınalara sebep olabiliyor.
Nusret Anar: Kelebek Kanadı Teoremi
