Son on yılda hem ekonomimize hem de günlük yaşantımıza çip, yapay zeka ve nadir element kavramları yoğun olarak girmiş durumda. Bu kavramlar üzerine kitaplar yazılmakta, konferanslar verilmekte, haberler yapılmakta, hatta ülkeler işgal edilmek istenmekte. Bu üç kavram üzerine özellikle son iki yıldır balon oluşturulmakta, insanlığın geleceği ve ekonomi bu üç kavram üzerine şekillendirilmek istenmektedir. Çip üretimi ve tedariki yüzünden büyük üretim krizleri, ekonomik dalgalanmalar olduğu söylenmekte. Şu an bu üç kavram gereğinden fazla ekonominin ve hayatımızın başat gücü gösteriliyor. Ancak her şeyin bir dalgalanma ve durulma süreci varsa, çip üretimi de, nadir elementler de ve de yapay zeka da bu balon sürecini tamamlayacak ve belirli bir standartta gelecektir. Çip üretiminde başta ABD olmak üzere bir çok ülke yatırım yapmış durumda, bir kaç yıla dünyada çip üretimi patlama yapacak ve çip fiyatları olması gereken yerlere gelecektir. Aynı şekilde nadir element konusunda da yeni gelişmeler olmakta. Japon yetkililer deniz yatağında büyük çaplı nadir element yatakları bulduklarını, 2027’den itibaren nadir element madenciliğine başlayacaklarını ifade etmekteler. Dünyanın birçok yerinden yine nadir element madenciliğine ilişkin haberler gelmekte. Yapay zekada ise süreç gereğinden fazla abartıldı, yavaş yavaş durum realize ediliyor. Bu üç kavram üzerinde ekonomide estirilen fırtına kısmen durmuş ve geri çekilmeler başlamış durumda. Dünya borsalarında özellikle yapay zeka ve çip üreticisi firmalara yatırım yapanlar hüsrana uğramakta, pozitif beklentiler kabusa dönüşmekte.
Nusret Anar: Ekonomik Balonlar
