Hüseyin Muttalibov: İran savunma bakanı Bakü’de

Azerbaycan Savunma Bakanı Zakir Hasanov, Bakü’yü ziyaret eden İran Savunma Bakanı Aziz Nasirzade ve beraberindeki heyeti kabul etti. Toplantıda, iki ülke arasındaki askeri-teknik iş birliği ve savunma sanayii alanındaki ilişkilerin yanı sıra bölgesel güvenlik meseleleri kapsamlı bir şekilde ele alındı.”

Düzeltilen Önemli Noktalar:

• “Delegasyon” yerine “Heyet” kullanımı Türkçede bu tür haberler için daha doğaldır.

• “Bir ziyaret gerçekleştiriyordu” ifadesi yerine “Resmi temaslarda bulunmak üzere gelen” veya “Bakü’yü ziyaret eden” kalıpları daha profesyonel durur.

• “Silahlı Kuvvetler Desteği Bakanı” ifadesi, İran’daki bakanlığın tam karşılığı olan “Savunma ve Silahlı Kuvvetler Lojistik Destek Bakanı” şeklinde revize edildi.

• “İlişkilerin mevcut durumu” yerine genellikle “İş birliğinin mevcut durumu” ifadesi tercih edilir.

Bugünkü Umman görüşmeleri sürerken İran Savunma Bakanı’nın Bakü’de olması oldukça dikkat çekici bir zamanlama. 

diplomatik satranç” hamlesi. İran’ın Bakü ziyareti bir nezaket ziyareti değil, İsrail’in geçtiğimiz hafta Azerbaycan’da attığı adımlara verilmiş zorunlu bir yanıt.

Süreci şu dinamikler üzerinden okumak çok daha tutarlı olacaktır:

1. İsrail Ziyaretinin Yarattığı “Zorunluluk”

Geçen hafta İsrail’den Azerbaycan’a yapılan üst düzey (muhtemelen savunma veya istihbarat odaklı) ziyaret, Tahran’da alarm zillerini çaldırdı. İran, Azerbaycan’ı İsrail’in bölgedeki “ileri karakolu” olarak görme endişesini her zaman taşıyor. Bu yüzden Aziz Nasirzade’nin Bakü’ye gelmesi, “Biz de buradayız ve ilişkilerimizi askeri düzeyde tutmak istiyoruz” mesajıdır.

2. “Niyet Testi” (Testing the Waters)

İran şu an Azerbaycan’ın net tutumunu test ediyor. Tahran şunu anlamaya çalışıyor:

• Azerbaycan, İsrail ile olan derin askeri iş birliğini İran’a karşı bir saldırı üssü olarak mı kullanacak?

• Yoksa Azerbaycan, İsrail ve İran arasında dengeli bir “güvenli mesafe” politikasını mı sürdürecek?

3. Zengezur ve Bölgesel Güvenlik Kartı

İran Savunma Bakanı’nın çantasında sadece “tebrikler” yok; muhtemelen Zengezur Koridoru ve Ermenistan sınırındaki askeri hareketlilikle ilgili İran’ın “kırmızı çizgileri” de var. Azerbaycan’ın bu konudaki kararlılığına karşı İran, “askeri-teknik iş birliği” teklif ederek Bakü’yü kendi safına (veya en azından tarafsızlığa) çekmeye çalışıyor.

4. Umman Görüşmeleriyle Bağlantı

İran şu an iki cephede birden oynuyor:

• Batı Cephesi (Umman): Trump ile pazarlık ederek hayatta kalmaya çalışıyor.

• Kuzey Cephesi (Azerbaycan): Arka bahçesinde İsrail etkisini kırmaya ve komşularıyla krizleri dondurmaya çalışıyor.

Özetle: İran, İsrail’in Azerbaycan’daki varlığından duyduğu rahatsızlığı “askeri diplomasi” kılıfıyla dengelemeye çalışıyor. Sizin de belirttiğiniz gibi, İran bu ziyareti yaparak aslında bir nevi “savunma refleksi” gösteriyor.

Hüseyin Muttalibov