Elhan Şahinoğlu: Modi ve Yeni Dünya Düzeni: Trump’ın Taarruzu Karşısında Rusya ve Çin

Hindistan Başbakanı Narendra Modi, insanlığın yeni bir dünya düzenine doğru ilerlediğini söyledi. “Dünya yeni bir küresel düzen istikametinde hareket ediyor” diyen Modi; İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra bir dünya düzeni kurulduğunu, ancak şimdi bu düzenin bozulduğunu ve uluslararası toplumun yeni bir düzen yolunda olduğunu vurguladı.

Narendra Modi haklıdır. Donald Trump, dünya düzenini darmadağın etmektedir. Ancak o Beyaz Saray’a yerleşmeden önce de dünya düzeni çatırdıyordu. Uluslararası hukuk, Donald Trump Başkan seçilmeden önce de işlemiyordu. Eğer uluslararası hukuk işleseydi; Ermenistan uzun yıllar Azerbaycan topraklarını işgal altında tutamaz, Rusya Ukrayna’ya karşı savaş başlatamazdı. Tüm bunlar; BM ve AGİT gibi yapıların kararlarını kimse dikkate almadığı için yaşandı. Trump, mevcut dağılma sürecini daha da hızlandırdı. Trump’ın Venezuela’yı kontrol altına alması, Danimarka’ya ait Grönland adasını talep etmesi ve İran etrafındaki çemberin daralması, Modi’nin de belirttiği gibi insanlığın yeni bir dünya düzenine geçişinin alametleridir.

Trump’tan önce bazı uzmanlar, tek kutuplu dünyadan çok kutuplu dünyaya geçildiğini savunuyor, Rusya ve Çin’in hızla ilerlediğini belirtiyorlardı. Trump ise “hücum diplomasisine” öncelik vererek tek kutuplu dünyanın hâlâ ayakta olduğunu göstermeye çalışıyor. Nitekim çok kutuplu dünya iddiasında olan Rusya ve Çin, dünkü müttefikleri Venezuela’yı ABD’nin kontrolünden kurtaramadılar. Eğer Trump İran’ı da dize getirmeyi kafasına koyduysa, Rusya ve Çin’in itirazları yine bu iki ülkenin Dışişleri Bakanlıklarının hiçbir şeyi değiştirmeyecek beyanatlarıyla sınırlı kalacaktır. Moskova ve Pekin, Trump ile karşı karşıya gelmekten çekiniyorlar.

Acaba Trump’tan sonraki aşamada ABD liderlik konumunu koruyabilecek mi? Temel sorulardan biri budur. Eğer ABD’nin bir sonraki başkanı Trump’ın destekçilerinden biri, örneğin Dışişleri Bakanı Marco Rubio veya Başkan Yardımcısı J.D. Vance olursa, Beyaz Saray’ın mevcut agresif siyaseti devam edecektir. Yok eğer Demokratlardan biri zafer kazanırsa, Trump öncesi döneme geri dönüş mümkün olabilir.

Elhan Şahinoğlu