Bir hafta önce, 5 Ekim’de, The New York Times gazetesinde Amerikan Yahudi toplumunun tanınmış isimlerinden, Brooklyn College profesörü Eric Alterman’ın “Amerika-İsrail Halkla İlişkiler Komitesi Başarısız Oldu” başlıklı dikkat çekici bir yazısı yayımlandı. Yazıda şu değerlendirmelere yer veriliyor:
Aralık 2018’de Temsilciler Meclisi üyesi Nancy Pelosi, ağırlıklı olarak Yahudilerden oluşan bir topluluğa hitaben yaptığı konuşmada şu sözü vermişti:
“ABD Kongre Binası temellerine kadar yıkılsa bile geriye yalnızca İsrail’e verdiğimiz desteğe —ki ben buna yardım bile demezdim— ve İsrail’le iş birliğimize bağlılığımız kalacak. Bu, temel bir ilkedir.”
Görünüşe göre bu söz, Pelosi’nin temmuz ortasında yüzden fazla çalışma arkadaşıyla birlikte ABD’nin İsrail’e yaptığı yardımların azaltılması yönünde oy kullanmasıyla sarsıldı.
İsrail’e koşulsuz destek vermek, bir zamanlar Kongre’de bir senatörün ceket yakasına Amerikan bayrağı rozeti takması kadar sıradan bir durumdu. Bu tablonun oluşmasında, Amerika-İsrail Halkla İlişkiler Komitesi’nin (AIPAC) iki büyük siyasi partinin temsilcilerini de kapsayan faaliyetleri önemli rol oynuyordu.
Ancak 7 Ekim 2023’te Hamas’ın gerçekleştirdiği kanlı saldırılara karşılık İsrail’in Gazze’de başlattığı ve ağır yıkıma yol açan savaşın ardından İsrail, hem uluslararası alanda hem de ABD iç siyasetinde neredeyse yalnızlaşmış durumda.
Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, eylül ayında PBS News’e verdiği röportajda İsrail’in Gazze’de, Lübnan’da ve Batı Şeria’da gerçekleştirdiği eylemleri değerlendirirken Demokrat Parti içinde “Bibi Netanyahu’nun yaptıklarının neredeyse herkes tarafından kınandığını” söyledi. Newsom ayrıca, partide AIPAC’ten para kabul edilmesine karşı neredeyse oy birliğiyle oluşmuş bir tutum bulunduğunu belirtti.
AIPAC’in daha önce görülmemiş düzeydeki siyasi gücü ve etkisi artık sona ermiş durumda. Bu örgütten uzak durmak, savunduğu en geniş iki partili uzlaşının bile ortak tutumu hâline gelebilir.
ABD Senatosu seçimleri kapsamında Michigan’da Cumhuriyetçi aday Mike Rogers’ın müttefiklerinin, AIPAC’ten kendisini desteklemek amacıyla reklam yayımlamamasını istedikleri bildiriliyor.
AIPAC ve bağlantılı gruplar ise Michigan’da Senato üyeliğine aday olan Haley Stevens’ın Demokrat Parti ön seçimlerini kazanmasına yardımcı olmak amacıyla yaz aylarındaki kampanya döneminde reklamlara yaklaşık 30 milyon dolar harcamıştı.
Aynı yarışta Stevens’ın rakibi Dr. Abdul El-Sayed, “AIPAC beni bu yarıştaki en tehlikeli aday olarak nitelendirdi” diyerek bununla övünüyordu. Yazıda aktarıldığına göre yarışı kazanan da Dr. El-Sayed oldu.
AIPAC’in tek müşterisi olan İsrail’in dünyadaki algısında yaşanan köklü değişime ve bu ülkenin ABD siyasetinde giderek daha fazla yalnızlaşmasına rağmen örgüt, değişen koşulları kabullenmek bir yana, İsrail’in hâlâ 1991’deki kadar popüler olduğunu düşünüyor.
Oysa 1991’de İsrail, Amerikalıların yaklaşık yüzde 80’inin desteğine sahipti. NBC News tarafından 2026’da yapılan bir ankete göre bugün ABD seçmenlerinin yalnızca yüzde 32’si İsrail’e olumlu bakıyor. Demokratlar arasında ise bu oran sadece yüzde 13.
Üstelik İsrail, çok sayıda Amerikalı Yahudinin desteğini de kaybetmiş durumda. The Washington Post gazetesinin 2025’te yaptığı bir ankete göre Amerikalı Yahudilerin yüzde 61’i İsrail’in Gazze’de savaş suçları işlediğini düşündüğünü belirtirken yaklaşık yüzde 40’ı İsrail’in soykırım gerçekleştirdiği görüşünde.
Yakın tarihli başka bir anket de 35 yaşın altındaki Amerikalı Yahudilerin yaklaşık yarısının İsrail-Filistin çatışmasının, iki halkın birlikte yaşayacağı tek ve iki uluslu bir devlet kurulması yoluyla çözülmesi gerektiğini düşündüğünü ortaya koydu. Bu fikir, Filistin kökenli Amerikalı akademisyen Edward Said tarafından 1999’da savunulduğunda radikal ve marjinal bir görüş olarak kabul ediliyordu.
İsrail’e destek vermek, Demokrat Partili siyasetçiler açısından giderek siyasi bir yük hâline geliyor. Aynı zamanda Siyonizm ile liberal değerler arasında denge kurmaya çalışan Amerikalı Yahudiler için de derin bir iç çatışma kaynağı oluşturuyor.
Kimliğini İsrail’e destek üzerinden tanımlamayı sürdüren birçok Yahudi ise bugün, görünüşe göre, yaşlı bakım evlerinin ve yatılı bakım kurumlarının maliyetlerini hesaplamakla meşgul.
Genç Yahudiler de diğer dinî ve etnik gruplara mensup Amerikalı gençlerin büyük bölümü gibi, İsrail devletine giderek daha olumsuz yaklaşıyor.
Not: Yazının tam metni https://www.nytimes.com/2026/10/05/opinion/aipac-israel-lobby-netanyahu-gaza.html
