Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya, Azerbaycan ve İran liderlerinin Türkmenistan’da gerçekleştirdiği üçlü görüşmenin önceden planlanmadığını açıkladı. Görüşmede enerji ve bölgesel iş birliği başta olmak üzere çeşitli konuların ele alındığı bildirildi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian, Türkmenistan’da düzenlenen uluslararası etkinlikler kapsamında beklenmedik bir üçlü görüşme gerçekleştirdi.
Rusya Devlet Başkanı’nın Basın Sözcüsü Dmitriy Peskov, gazeteci Pavel Zarubin’e yaptığı açıklamada, üç liderin bir araya gelmesinin önceden belirlenen diplomatik programda yer almadığını belirtti.
Rus haber ajansı TASS’ın aktardığına göre Peskov, Türkmenistan’daki temaslar sırasında liderlerin görüşme takviminde değişiklikler yaşandığını ifade etti.
Peskov, konuya ilişkin açıklamasında, “Türkmenistan Cumhurbaşkanı ile bir görüşme, ardından programda değişiklik ve ertesi gün gerçekleştirilmesi planlanan İran Cumhurbaşkanı ile görüşme. Dedikleri gibi, birçok şey anında değişiyor. Putin, Aliyev ve Pezeşkian’ın beklenmedik üçlü görüşmesi de böyle gerçekleşti” ifadelerini kullandı.
Görüşmenin Gündeminde Enerji ve Bölgesel İş Birliği Yer Aldı
Üç ülke liderinin gerçekleştirdiği görüşmede, enerji sektörü dahil olmak üzere çeşitli alanlarda iş birliği olanaklarının değerlendirildiği bildirildi.
Rusya, Azerbaycan ve İran, Hazar havzasının önemli ülkeleri arasında yer alırken enerji, ulaştırma, ticaret ve bölgesel bağlantı projeleri üç ülkenin ortak gündeminde bulunuyor.
Özellikle Hazar Denizi çevresindeki ekonomik faaliyetler, enerji altyapısının geliştirilmesi ve uluslararası taşımacılık güzergâhları, Moskova, Bakü ve Tahran arasındaki ilişkilerde önemli bir yer tutuyor.
Bununla birlikte, üçlü görüşmede hangi somut projelerin değerlendirildiğine ve tarafların herhangi bir anlaşmaya varıp varmadığına ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.
Güney Kafkasya ve Bölgesel Dengeler Açısından Dikkat Çeken Temas
Rusya, Azerbaycan ve İran liderlerinin aynı diplomatik platformda bir araya gelmesi, Güney Kafkasya’daki gelişmeler ve bölgesel iş birliği mekanizmaları açısından da dikkat çekiyor.
Güney Kafkasya, son yıllarda ulaşım koridorları, enerji güvenliği ve ekonomik entegrasyon projelerinin uluslararası gündemde daha fazla yer aldığı bölgelerden biri haline geldi.
Moskova, Bakü ve Tahran’ın bölgedeki ekonomik ve stratejik çıkarları zaman zaman örtüşürken, ulaştırma güzergâhları ve güvenlik meseleleri konusunda farklı yaklaşımlar da ortaya çıkabiliyor.
Bu çerçevede Türkmenistan’daki üçlü temas, bölgesel diplomasi bakımından önem taşısa da görüşmenin Güney Kafkasya’daki gelişmelerle doğrudan bağlantılı olup olmadığına ilişkin resmi bir bilgi paylaşılmadı.
Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru Bölgesel Gündemde
Rusya, Azerbaycan ve İran arasındaki ekonomik ilişkilerin önemli başlıklarından birini Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru oluşturuyor.
Rusya’yı Azerbaycan ve İran üzerinden Basra Körfezi ve Hint Okyanusu güzergâhlarına bağlamayı amaçlayan proje, bölgesel ticaretin geliştirilmesi ve alternatif lojistik hatlarının oluşturulması açısından önem taşıyor.
Üç ülke, farklı dönemlerde ulaştırma altyapısının geliştirilmesi, demir yolu bağlantılarının güçlendirilmesi ve ticaret hacminin artırılması yönünde temaslarda bulundu.
Ancak Türkmenistan’daki görüşmede Kuzey-Güney Koridoru’nun özel olarak gündeme gelip gelmediği henüz açıklanmadı.
Görüşmenin Sonuçlarına İlişkin Ayrıntılar Paylaşılmadı
Kremlin tarafından yapılan açıklamada, üçlü görüşmenin diplomatik programda önceden yer almadığı vurgulanırken liderler arasında varılan olası mutabakatlara ilişkin ayrıntı verilmedi.
Görüşme sonrasında ortak bir bildiri yayımlandığına veya yeni bir anlaşma imzalandığına ilişkin de bilgi paylaşılmadı.
Putin, Aliyev ve Pezeşkian’ın Türkmenistan’daki temasları, Rusya, Azerbaycan ve İran arasındaki diplomatik diyaloğun yanı sıra Hazar havzası ve Güney Kafkasya’daki bölgesel iş birliği gündemi açısından önem taşıyan bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
