Bafel Talabani’nin Süleymaniye’deki Delphi Ekonomi Forumu’nda yaptığı konuşma, ilk bakışta bölgesel barış ve ekonomik kalkınma çağrısı gibi görünse de, aslında hem Bağdat’a hem Erbil’e hem de Ankara’ya verilmiş dikkat çekici mesajlar içeriyor.
Konuşmanın en önemli satır arası, “Irak’ın istikrarı olmadan Kürdistan’ın istikrarı mümkün değildir.” cümlesinde gizliydi. Bu ifade, yıllardır zaman zaman dillendirilen bağımsızlık söyleminden belirgin bir uzaklaşmayı gösteriyor. Talabani, Kürt siyasetinin geleceğini Bağdat’la çatışmada değil, ortaklıkta görüyor. Bu, Türkiye açısından olumlu bir gelişme. Çünkü Ankara’nın temel önceliği, Irak’ın toprak bütünlüğünün korunmasıdır.
İkinci önemli mesaj ise silahlı gruplara yönelikti. Talabani, Irak hükümetinin onayı olmadan bölge ülkelerine füze atılmasını açık biçimde eleştirirken, “Tek ordu, tek devlet” anlayışını savundu. Bu yalnızca İran’a yakın milis gruplarına değil, devlet dışı tüm silahlı yapılara verilmiş dolaylı bir uyarıydı. Türkiye açısından bu söylem, sınır güvenliği ve terörle mücadele politikalarıyla büyük ölçüde örtüşüyor.
Belki de Ankara’yı en fazla ilgilendiren bölüm ise Türkiye’deki barış sürecine ilişkin değerlendirmesiydi. Talabani, Türkiye ile ilişkilerin gelişmesinden memnun olduğunu ifade ederken, sürecin başarıya ulaşmasını istediğini belirtti. Bu, KYB’nin geçmişte Ankara ile yaşadığı mesafeli ilişkinin yumuşadığına işaret ediyor. Ancak bu, tam anlamıyla stratejik bir yakınlaşma anlamına gelmiyor. KYB, İran’la bağlarını korurken aynı zamanda Türkiye ve Batı ile dengeli ilişkiler kurmaya çalışan çok yönlü bir dış politika izliyor.
Konuşmanın Erbil’e dönük kısmı ise oldukça sertti. Talabani, mevcut yönetim modelinin tekrarını istemediğini söyleyerek KDP’yi doğrudan hedef aldı. Daha kapsayıcı bir koalisyon önerisi, aslında Süleymaniye’nin siyasi ağırlığını artırma talebinden başka bir şey değildi.
Sonuç olarak Delphi’deki konuşma, sloganlardan çok denge siyasetine dayanıyordu. Talabani; İran’ı karşısına almadan ABD ile diyaloğu, Bağdat’ı dışlamadan Kürt haklarını ve Türkiye’yi rahatsız etmeden bölgesel rolünü güçlendirmeye çalışıyor. Ankara açısından bu tablo temkinli bir iyimserlik yaratabilir. Ancak KYB’nin çok eksenli dış politika geleneği dikkate alındığında, bugün verilen olumlu mesajların yarın farklı bir denge arayışıyla yeniden şekillenebileceği de unutulmamalıdır.
YAKUPHAN OKUT
