Fuad Gahramanlı: Hamaney’in ölümü İran’da rejim değişikliğine yol açacak mı?

Hamaney’in askeri operasyonların daha ilk gününde öldürülmesi, İran rejiminin siyasi ve askeri açıdan aldığı en büyük darbe olarak sayılabilir. Bu olay, kendi liderini korumaktan aciz kalan İran rejiminin, bundan sonra ABD ve İsrail saldırılarına karşı koymasının da nafile olacağını gösteriyor. Çatışan taraflar arasındaki askeri ve teknolojik uçurum ilk günden belli olsa da, Hamaney’in varlığı rejim yanlılarını direnmeye motive etmek bakımından istisnai bir öneme sahipti.
Dini liderin ölümünden sonra yetkilerinin Ayetullah Alirıza Arafi’ye geçmesi, oluşan otorite boşluğunu doldurmaktan oldukça uzak görünüyor. Bu bilgi, İran devlet ajansı ISNA tarafından da duyuruldu. Böyle bir durumda teslim olmamak ve direnişi sürdürmek, artık manevi-ideolojik hiçbir değeri kalmayan anlamsız bir inatçılığa dönüşmeye başlayacaktır. Bu inatçılık devam ettikçe ülkenin askeri-ekonomik potansiyeli tamamen yerle bir ediliyorsa ve bunu durduracak herhangi bir direnme imkânı da kalmamışsa, o zaman en azından mevcut olanı kurtarmak adına teslim olmayı isteyenlerin sayısı da gün geçtikçe artacaktır.
Rejim, her ne kadar yok edilen askeri-siyasi lider kadrosunun yerine yenilerini atasa da, bu süreç uzun süre devam edemez. Çünkü ABD ve İsrail’in askeri-istihbarat kapasitesi, her seferinde yeni atanan lider kadrosunu da imha etmeye yetmektedir.
Dün sosyal medyada, Hamaney’in ölümüne sevinen İranlıları gördük. Hiçbir şeyden çekinmeden şehir sokaklarında seviniyor, dans ediyor ve haykırıyorlardı. Bu, son protesto gösterileri sırasında 30 binden fazla vatandaşını acımasızca katletmiş bir diktatöre karşı halkın gerçek tavrıydı. Böyle bir durumda toplumu ve insanları zorla, baskıyla dize getiren ve sesini boğan bir rejim ayakta kalsa dahi, dış düşmanla savaş yürütemez.
Çünkü ülke içerisinde halk bu rejimi değil, ona karşı savaş yürüten dış güçleri destekliyor. Tepkilerden de anlaşıldığı üzere, İranlıların büyük çoğunluğu bu savaşın ülkelerine değil, memnun olmadıkları rejime karşı başlatıldığı kanaatindedir.
Bu nedenle, askeri operasyonlar bu şekilde devam ettiği takdirde İran rejiminin çökme ihtimali oldukça yüksek görünmektedir. Bunun hangi senaryolar temelinde gerçekleşebileceği ve bu süreçte hangi faktörlerin belirleyici olacağı ise ayrı bir yazının konusudur.