Elhan Şahinoğlu: Keir Starmer’ın Çin Ziyareti ve Londra-Pekin Hattında Denge Arayışı

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Çin’e gerçekleştirdiği resmi ziyaret kapsamında Pekin’de Çin lideri Şi Cinping ile bir araya geldi. İki lider arasındaki görüşme 40 dakika sürdü. Bu ziyaret, son sekiz yıl içinde bir Birleşik Krallık Başbakanı tarafından Çin’e yapılan ilk resmi ziyaret olma özelliğini taşıyor. Pekin’deki görüşmede iki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi ve uluslararası meseleler masaya yatırıldı.

“The Guardian” gazetesinde yayımlanan bir makalede; Donald Trump’ın başkanlık döneminde İngiltere’nin ABD ile ilişkilerinde soru işaretlerinin doğduğu bir ortamda, Londra’nın alternatif istikametiere önem verdiği vurgulandı. Keir Starmer, Pekin’e giderken uçakta yaptığı açıklamada, iki ülke arasındaki ilişkilere açıklık getirmek istediğini belirtti. Bu durum, Londra ile Pekin arasındaki münasebetlerde bazı pürüzlerin olduğunu gösteriyor. Zira Starmer, daha önceki açıklamalarında Çin Halk Cumhuriyeti’ni Birleşik Krallık’ın milli güvenliği için “gerçek bir tehdit” olarak nitelendirmiş ve Londra ile Pekin arasında istikrarlı ve kalıcı bir ilişkinin olmamasını eleştirmişti.

Buna rağmen Birleşik Krallık, Çin ile ekonomik iş birliğinden faydalanmak istiyor. Ancak Londra, Çin’in en büyük 10 ticaret ortağı arasında yer almıyor; çünkü Pekin, Londra’yı Vaşington’un bir “uydusu” (satelliti) olarak değerlendiriyor. Keir Starmer’ın Çin ziyaretinin İngiltere’de ciddi şekilde eleştirilmesi de tesadüf değil. Muhafazakâr Parti üyeleri, Çin’in Birleşik Krallık’ta bir casus şebekesi kurduğunu ve bu ajanların İngiliz Parlamentosu’na bile sızdığını vurgulayarak, Başbakan’ın bu ziyareti gerçekleştirmesini doğru bulmadılar. Starmer ise bu suçlamalara yanıt olarak, Pekin’deki görüşmelerde insan hakları konusuna da dikkat çekeceğini bildirdi. Örneğin Starmer, Hong Kong’da tutuklu bulunan medya patronu Jimmy Lai’nin serbest bırakılması için çaba göstereceğini söyledi. Demokrasi yanlısı olarak bilinen 78 yaşındaki Jimmy Lai, Hong Kong’da ulusal güvenlik suçlamalarıyla yargılanmıştı.

Keir Starmer’ın tek bir ziyaretle iki ülke arasındaki soru işaretlerini tamamen gidereceğini söylemek zor. Londra, Vaşington ile ilişkilerinde bazı sorunlar yaşasa da Çin’i ABD’ye tercih etmeyecektir (ABD’den vazgeçmeyecektir). Yine de Starmer’ın belirttiği gibi, Birleşik Krallık-Çin ilişkilerinde bir netliğe ihtiyaç duyulduğu aşikârdır.

Elhan Şahinoğlu