Elhan Şahinoğlu: Azerbaycan-İran İlişkilerinde Yeni Dönem ve Zorluklar

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Azerbaycanlı mevkidaşı İlham Aliyev ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesini olumlu bir adım olarak değerlendiriyorum. Gönül isterdi ki bu görüşme, malum hadiselerin hemen akabinde yapılsın; ancak her şeye rağmen Pezeşkiyan’ın yaklaşımı değerlidir.

Görüşmede özellikle şu hususlar ön plana çıkmaktadır:

• Diplomatik Nezaket: Pezeşkiyan’ın, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in vefatı sonrası Cumhurbaşkanı Aliyev’in taziye ziyareti ve insani yardım teklifi için teşekkür etmesi, iki ülke arasındaki buzların erimesi adına önemli bir jesttir.

• Nahçıvan Olayı: Pezeşkiyan, Nahçıvan’daki dron saldırısı olayının araştırılacağını vurgulamıştır. Her ne kadar İran tarafı olayın kendileriyle bağlantısını reddetmeye devam etse de, konunun inceleneceğine dair verilen söz, sorumluluk alma niyetini göstermektedir.

• Barışçıl Komşuluk: Cumhurbaşkanı Aliyev’in İran’daki sivil kayıplar için bir kez daha taziye iletmesi, Azerbaycan’ın komşusunda savaş ve gerginlik istemediğinin net bir kanıtıdır. Bakü, gerginlik yerine ortak projeleri ve stratejik iş birliğini öncelemektedir.

Bu diyalog zemini meyvelerini hızlıca vermiş ve görüşmenin hemen ardından iki ülke arasındaki yük taşımacılığı tüm araç türleri için yeniden başlamıştır.

Kritik Uyarı: Provokasyon Riski

Şu noktayı gözden kaçırmamak gerekir: İran’daki tüm odakların, Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın Azerbaycan ile yapıcı bir ortaklık kurma çabalarına engel olmaması hayati önem taşımaktadır. Maalesef bu yapıların bir kısmı doğrudan Cumhurbaşkanı’na bağlı hareket etmemektedir. Ancak bu çevreler şunu iyi anlamalıdır: Azerbaycan aleyhindeki provokasyonlar sürdüğü takdirde, hem kendi Cumhurbaşkanlarını uluslararası arenada zor durumda bırakacaklar hem de Azerbaycan ile kurulan tüm köprüleri tamamen yıkacaklardır. Bu yolun getireceği ağır maliyetleri doğru analiz etmeleri elzemdir.