Ermenistan’da ziyarette bulunan Macron, kara sınırı üzerinden Türkiye’ye geçmek istese de Ankara, Bakü ile yaptığı görüşmelerin ardından buna izin vermedi. Edinilen bilgilere göre, ziyaret başlangıçta Türkiye’nin bazı temsilcileriyle koordine edildi; ancak mesele Erdoğan’ın masasına geldiğinde, kendisi Azerbaycan ile yaptığı istişareler sonucunda Macron’un kara sınırından geçişine onay vermedi.
Macron’un sınırı geçme isteğinin arkasında hem Erivan’ın hem de Paris’in siyasi hedefleri bulunuyor.
Erivan, Türkiye ile sınırın açılması sürecinde Azerbaycan’ın rolünün arka plana itilmesine çalışıyor. Paşinyan dahil olmak üzere Ermenistan yetkilileri, defalarca Ankara-Erivan hattındaki normalleşme sürecinde “üçüncü bir tarafın” (Bakü kastediliyor) katılımına karşı çıkmış ve sınırın açılmasını ikili ilişkiler bağlamında gerçekleştirmeye çalışmışlardır. Ancak Ankara, Bakü’nün çıkarları doğrultusunda bunu reddetmiştir; hatta Türkiye ve Ermenistan’ın “üçüncü ülke vatandaşlarının sınır geçişi” konusundaki anlaşması bile pratikte uygulanmamaktadır. Bu bağlamda, Macron’un sınırı geçme isteği planlı bir adımdı.
**Erivan bu hamleyle şu sonuçları elde etmeyi amaçlıyordu:
“Üçüncü ülke vatandaşlarının sınır geçişi” anlaşmasında pratik bir sonuç almak;
Bakü-Ankara hattında belirli bir hoşnutsuzluk yaratmak ve Azerbaycan’ı Türkiye-Ermenistan görüşmelerinden dışlamak;
Türkiye ile sınırın açılması sürecinde Bakü’nün şartlarının yerine getirilmesi önceliğini değiştirmek;
Fransa Cumhurbaşkanı’nın sınırı geçmesiyle Erivan için güçlü bir emsal (precedens) oluşturmak.
Paris’in Hedefi:
Paris, Türkiye ile kara sınırını geçerek sadece Ermenistan’ın önünü açmakla kalmayacak, aynı zamanda Ankara-Erivan görüşmelerinde etkili bir oyuncu seviyesine yükselebilecekti. Bu durum, Fransa’nın Azerbaycan-Ermenistan görüşmeleri üzerindeki etkisini ve genel olarak Güney Kafkasya’daki rolünü güçlendirebilecek bir faktördü. Macron, Ermenistan’dan kara yoluyla Türkiye’ye geçerek Güney Kafkasya’nın yeniden inşa edilen siyasi ilişkiler mimarisinde bir “garantör” haline gelmek istiyordu; ancak Erdoğan ve Aliyev buna izin vermedi.
Asif Nerimanlı
Asif Nerimanlı: Makron’un Sınır Geçiş Talebi ve Ankara-Bakü Hattındaki Diplomasi
