Kanan Novruzov: İran savaşı Gıda Kıtlığı Yaşanacak

Gıda Kıtlığı Yaşanacak, Orta Sınıf Ortadan Kalkacak…
“Corriere della Sera” gazetesi, Orta Doğu’daki yeni gerilim dalgası nedeniyle enerji maliyetlerindeki artışı takiben gıda fiyatlarında da bir yükseliş beklendiğini yazdı. Yayına göre, bu durumu tetikleyen temel faktör, küresel pazarın yaklaşık %15’inin o bölgeden sağlandığı gübre kıtlığı olabilir.
Basra Körfezi bölgesinin, gübre üretimi ve ihracat hacmi bakımından (%14,4) Rusya’dan (%22,4) sonra ikinci sırada olduğu kaydediliyor. Bununla birlikte, ürünün büyük bir kısmı şu anda sevkiyatın fiilen durma noktasına geldiği Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyor.
Gazete; bu ürünün ana alıcıları arasında Hindistan, ABD, Brezilya ve Avustralya’nın bulunduğunu belirtti. Bazı gübre türlerinin savaşın sadece bir haftası içinde %26 oranında pahalandığı vurgulandı. Oysa bir azot gübresi olan ürenin fiyatı, geçen yılın Aralık ayından bu yana genel olarak %64 artmış durumda. Enerji maliyetlerindeki artışla birlikte gübre fiyatlarının yükselmesi, gıda fiyatlarını yukarı çekecek ve en yoksul ülkelerde gıdaya erişimi zorlaştıracaktır.
Savaşın Ekonomik Maliyeti
Genel olarak savaşlar ekonomiyi her zaman olumsuz etkiler; özellikle de bu savaşlar yerel değil, bölgesel veya küresel bir nitelik taşıyorsa. En azından ihracat temposu yavaşlar ve ürünlerin sevkiyatında ciddi sorunlar ortaya çıkar.
Kuşkusuz, Orta Doğu’da yaşananlar da bu açıdan bir istisna değildir. Bilindiği üzere, savaşın doğrudan tarafları olan hem İsrail hem de İran’ın dünya pazarında önemli bir payı vardır. Her iki ülke de geniş ihracat potansiyeline sahiptir; ancak şu an bu imkanlar zayıflamış ve asıl odak noktası savaşa kaymıştır.
Küresel Riskler ve Orta Sınıfın Geleceği
Üstelik savaşta yer alan vekalet güçlerini de göz önünde bulundurmak gerekir. ABD, açıkça İsrail’i desteklemekte ve savaşa dahil olmaktadır. Rusya ve Çin’in ise savaşın uzaması durumunda gelecekte İran’ı desteklemesi muhtemeldir.
Böyle bir ortamda tüm devletlerin önceliği savaş olacaktır. Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYİH) büyük bir kısmı silahlanmaya gidecek ve savunma harcamaları artacaktır. Aynı zamanda gelecekte sınırlarda oluşabilecek sorunlar ve nakliye maliyetlerindeki artış da gıda ürünlerinin pahalanmasına yol açacaktır.
Savaşların giderek yoğunlaşması ve Üçüncü Dünya Savaşı ihtimalinin yakınlaşması fonunda; gıda kıtlığı yaşanabilir ve orta sınıf tamamen ortadan kalkabilir.
Kanan Novruzov