Muhlis Zemani: İran ABD görüşmesi bitti

“Trump Tarzı” Diplomasi: Pragmatizm ve Güç Gösterisi

Müzakere masasına oturan isimler (Witkoff, Kushner ve CENTCOM Komutanı Cooper), Trump yönetiminin diplomasiye yaklaşımını özetliyor.

Kushner ve Witkoff: Bu isimler, “İbrahim Anlaşmaları” döneminden kalma, ekonomi odaklı ve hızlı sonuç almayı hedefleyen bir diplomasi anlayışını temsil ediyor.

CENTCOM Vurgusu: Masada Brad Cooper’ın olması, ABD’nin İran’a karşı hem “havuç” (ekonomik rahatlama) hem de “sopa” (askeri güç) politikasını aynı anda masada tuttuğunu gösteriyor. Bu, İran üzerindeki baskıyı diplomasiyle birleştiren hibrit bir yaklaşımdır.

2. Kritik Çatışma Noktası: Nükleer mi, Bölgesel mi?

Tarafların ajandaları arasındaki temel fark, müzakerelerin başarısını belirleyecek en zorlu engeldir:

ABD’nin Hedefi: Sadece uranyum zenginleştirmeyi durdurmak değil, İran’ın bölgedeki vekil güçlerini ve balistik füze programını da masaya dahil ederek “kapsamlı bir paket” imzalamak.
İran’ın Kırmızı Çizgisi: “Nükleer dışı konuları tartışmam” diyerek füze programını ve bölgesel nüfuzunu pazarlık konusu yapmaktan kaçınmak. İran, 2025’teki saldırıların ardından zayıflamış görünmemek adına sadece yaptırımların kalkmasına odaklanmak istiyor.

3. Zengezur ve Çabahar Bağlantısı (Büyük Resim)

Önceki metinlerde bahsettiğiniz “Trump Yolu” (Zengezur) ve Çabahar Limanı üzerindeki baskılarla bu müzakereleri birleştirdiğimizde durum netleşiyor:

ABD, İran’ın elindeki stratejik kartları (Kuzey-Güney Koridoru, Çabahar, Nükleer Program) birer birer kısıtlayarak Tahran’ı ekonomik olarak köşeye sıkıştırıyor.

Maskat’taki bu “iyi başlangıç”, aslında İran’ın bu ekonomik ve askeri kuşatmayı yarmak için bir çıkış yolu arayışıdır.

4. Bölgesel Güvenlik ve Türkiye’nin Rolü

2025 Haziran saldırılarından sonra sürecin Türkiye’nin çabalarıyla canlanması, Ankara’nın bölgedeki “kolaylaştırıcı” ve “dengeleyici” rolünü pekiştiriyor. Ermenistan-Azerbaycan barışı ve İran-ABD gerilimi birbirine doğrudan bağlı hale gelmiş durumda.

Sonuç: Maskat görüşmeleri “iyi bir başlangıç” olsa da, özellikle zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti ve füze programı konularında tarafların “başkentlerde istişare” süreci çok sert geçecektir. Trump yönetimi, Çabahar’da Hindistan’a yaptığı gibi, İran ile iş birliği yapan tüm kanalları kapatarak Tahran’ı masada tek bir anlaşmaya (Great Deal) zorlamaya devam edecektir