ABD’nin yeni Ankara Büyükelçisi David Satterfield kim?

İsrail’in eski bakanı İran ajanı suçuyla yakalandı

Çin’in Türkiye, ABD’nin Rusya sevdası

Քրիստինե Ասատրյան. «Հասկացել եմ, որ լեգիտիմ կառավարության մաս լինելը խնդիր չէ»

Ինչ է կատարվում իշխանության ներսում

Ermenistan 18 Temmuz 2016
881

Ինչ է կատարվում իշխանության ներսում

Hakop Badalyan

Hakop Badalyan


Հայաստանի հասարակությունը տագնապով սպասում ու կլանում է տեղեկությունները զինված ապստամբության դեպքի վայրից՝ Երեւանի ՊՊԾ գնդից, որը հուլիսի 17-ի լուսադեմին գրոհով վերցրել են Հիմնադիր Խորհրդարանի մի շարք անդամներ: Բոլորն ուզում են տեղեկանալ րոպե առ րոպե, թե ինչ է տեղի ունենում դեպքի վայրում:
Միաժամանակ, թերեւս շատ կարեւոր է նաեւ այն, թե ինչ է տեղի ունենում այժմ իշխանության ներսում: Ընդ որում, ոչ միայն զուտ սուբյեկտային վարքագծի տեսանկյունից, թե իշխանության որ թեւն ինչով է զբաղված, ինչ է մտածում մյուսի մասին, արդյոք իշխանության ներսում այժմ առկա է տեղի ունեցածի համար մեղավոր կամ պատասխանատու փնտրելու իրողություն, թե՞ դա թողնում են հանգուցալուծումից հետո, երբ կչեզոքացվի խնդիրը:
Խոշոր հաշվով, իշխանության ներսում առկա իրավիճակով է թերեւս պայմանավորվելու իրադարձությունների հետագա զարգացումը, քանի որ հասարակական դաշտում իրավիճակը կարծես թե գտնվում է ավանդականի շրջանակում, եւ առկա են բազմաթիվ շերտավորումներ եւ «հերոսների» ու «դավաճանների» ավանդական փնտրտուք, որը 20 տարի չի հանգեցրել եւ անկասկած առնվազն այդքան էլ չի հանգեցնի հասարակության առավել բարձր ՕԳԳ-ի:
Հայաստանի քաղաքական դաշտում տեղի է ունեցել աննախադեպ իրադարձություն: Ներկայում շատ են համեմատությունները Մարտի 1-ի, Հոկտեմբերի 27-ի հետ: Դրանք համարժեք են լոկ այնքանով, որ ցնցում են պետության ներքին վիճակի համար եւ վտանգի տակ են դնում մարդկային կյանքեր: Երեւույթի բովանդակության տեսանկյունից, հուլիսի 17-ին տեղի ունեցածը լիովին տարբեր է: Եվ համեմատություններն այստեղ ընդամենը գիտակցության ինքնահոս դրսեւորումներ են, որով կլանված է հանրության զգալի մասը:
Հուլիսի 17-ին Հայաստանում ստեղծվել է լիովին նոր իրավիճակ, ընդ որում անկախ զինված ապստամբության վերջնարդյունքից:
Ավելորդ է ասել, որ այդ վերջնարդյունքում մարդկային որեւէ նոր զոհի առկայությունը դատապարտելի է խստագույնս: Դա մի հարց է, որը թերեւս չի կարող լինել քննարկման առարկա, եւ բոլոր կողմերը, որ ներգրավված են իրադարձությունների զարգացման մեջ, պարտավոր են չանել քայլեր, որոնք կվտանգեն մարդկային կյանքեր:
Մյուս կողմից, այդ կոչերը որքան կարեւոր են, միեւնույն է արդեն կա զոհ, ինչը էապես ծանրացնում է հետագայում խաղաղ հանգուցալուծման ճկունության հնարավորությունը, առավել եւս, որ թեեւ սոցցանցերում, բայց արդեն իսկ հնչել են վրեժխնդրության ազդակներ:
Դրան զուգահեռ, ակնհայտ է նաեւ, որ Հայաստանի հանրային դաշտում գործնականում չկան ձեւավորված հեղինակության բեւեռներ, որոնք կարող են իրենց ուժով քաշել իրավիճակը փակուղուց: Միաժամանակ, չկան նաեւ ձեւավորված «ուղեղային կենտրոններ», որոնք կկարողանան հուշել հանրային արձագանքի պրագմատիկ, իրատեսական զարգացումներ:
Անվերջ պնդումները, թե իրավիճակի համար պատասխանատու է իշխանությունը կամ անձամբ Սերժ Սարգսյանը, իր վարած քաղաքականությամբ, կառավարման որակով, եւ այլն, որքան էլ արդարացի են, այդուհանդերձ ի վիճակի չեն դառնալ ստեղծված աննախադեպ իրադրության համարժեք, բավարար արձագանք: Դրանք ավելի շուտ համահասարակական փակուղու դրսեւորում են: Վերջին հաշվով, հենց այդ փակուղին է նաեւ հուսահատ ու ծայրահեղ քայլերի «խթանիչ»: Դա Հայաստանում իշխող համակարգի դեմ պայքարի, համակարգի լիարժեք ախտորոշման եւ դրա դեմ հանրային պայքարի մեթոդաբանական ճգնաժամի վկայություն է:
Քանի դեռ հանրությունն ինքը գտնվում է ճգնաժամի մեջ, նա անկարող է լինելու իշխող համակարգը մղել ճգնաժամի:
Այդ իմաստով, ներկայում առանցքային հարցը դարձել է հենց այդ՝ ՀԽ անդամների քայլը իշխանական համակարգը մղե՞լ է ճգնաժամի, թե ոչ: Պատահական չէ, որ հենց դա էր իշխանության առաջին արձագանքը՝ ցույց տալ, որ չկա որեւէ ճգնաժամ, եւ իշխանությունը դուրս չի եկել իր ամենօրյա գործունեության ռեժիմից: Այդպես է դա իրականում, թե ոչ, անցնող 24 ժամերով գնահատելը բարդ է:
Իշխանության համար ռիսկը ժամանակն է, թե հոգեբանական ինչ գործընթացներ են տեղի ունենալու ներսում, եթե շարունակվի «պաշարման» գործընթացը:
Ներկայում, իրադարձությունների զարգացման հեռանկարը պայմանավորված է իշխանության ներսում տեղի ունեցող գործընթացով: Այդ իմաստով, իրավիճակը իշխանության ներսում իհարկե սկզբունքորեն տարբեր է, քան 2008-ին: Միեւնույն ժամանակ, կա բոլոր ժամանակների համար առանցքային գործոն՝ Հայաստանի իշխող համակարգը սուբյեկտային առումով լինելով բազմաբեւեռ, այդուհանդերձ միատարր է տնտեսական կամ կապիտալի հիմքի տեսանկյունից եւ կառուցված է հանրային բարիքի յուրացման սկզբունքի վրա: Դա է համակարգի մոտիվացիան, որը բացառում է «փոխզիջումը» հանրության հետ:
Արդյոք իշխանության ներսում այժմ տեղի ունենում են մոտիվացիոն փոփոխություններ:

Yorumlar