Rusya’nın NSN radyosuna konuşan Rus diplomat Vasiliy Korçmar, Ukrayna krizine ilişkin olası barış görüşmelerinde Türkiye ve ABD’nin tarafsız arabulucu olarak kabul edilemeyeceğini savundu. Korçmar’a göre bu rol için Birleşik Arap Emirlikleri gibi tarafsız ülkeler daha uygun olabilir.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Kazan’da düzenlenen Rusya–ASEAN Zirvesi kapsamında Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile gerçekleştirdiği görüşme, Ukrayna müzakerelerinde Türkiye’nin olası rolünü yeniden gündeme taşıdı.
Görüşmede Putin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a selamlarını ileterek kendisini Rusya’da ağırlamaktan her zaman memnuniyet duyacaklarını ifade etti. Fidan ise Moskova ve Kiev arasında yapılabilecek olası müzakerelere Türkiye’nin ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu bir kez daha yineledi.
Ancak Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın emekli büyükelçilerinden Vasiliy Korçmar, Türkiye’nin tarafsız bir arabulucu olarak değerlendirilemeyeceğini öne sürdü.
Korçmar, bir arabulucunun temel şartının tarafsızlık olduğunu belirterek, Türkiye’nin Ukrayna’ya sağladığı askeri destek ve NATO üyeliği nedeniyle bu kriteri karşılamadığını savundu.
“Tarafsız bir arabulucu hiçbir tarafa askeri yardım sağlamamalıdır. Türkiye’nin Ukrayna’ya yönelik askeri desteği ve Batı ittifakı içindeki konumu nedeniyle bu rolü üstlenmesi zor görünüyor” değerlendirmesinde bulundu.
ABD de tarafsız değil
Korçmar, ABD’nin de arabulucu sıfatıyla hareket edemeyeceğini ileri sürdü. Bir ülkenin müzakerelere ev sahipliği yapmasının arabuluculuk anlamına gelmediğini vurgulayan Rus diplomat, Washington’un Kiev’e sağladığı askeri ve istihbarat desteğinin tarafsızlık ilkesine aykırı olduğunu söyledi.
Korçmar’a göre müzakere sürecinde asıl önemli olan, tarafları kalıcı ve uygulanabilir anlaşmalara yönlendirebilecek bir ülkenin bulunması.
Rus diplomat, olası arabulucu ülkeler arasında Birleşik Arap Emirlikleri’nin değerlendirilebileceğini ifade ederek, gelecekteki görüşmelerin yalnızca ateşkesle sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti.
Kalıcı çözüm için çok aşamalı süreç
Korçmar, olası barış sürecinin birkaç temel aşamadan oluşması gerektiğini savundu. Bunlar arasında:
* Ateşkes anlaşmasının imzalanması,
* Çatışmaların yeniden başlamamasını garanti altına alacak güvenlik mekanizmalarının oluşturulması,
* Anlaşmaların uygulanmasını denetleyecek kontrol sistemlerinin kurulması,
* Mayın temizleme ve yeniden inşa çalışmalarının planlanması
gibi başlıkların yer alması gerektiğini söyledi.
Öte yandan Rus Diplomatlar Birliği Başkan Yardımcısı Andrey Baklanov da Türkiye’nin geçmişteki barış girişimlerinin sonuçsuz kaldığını belirterek, Ankara’nın taraflardan biriyle daha yakın ilişkilere sahip olması nedeniyle arabuluculuk kapasitesinin sınırlı olabileceğini ifade etti.
Uzmanlara göre Ukrayna krizine ilişkin olası yeni müzakere sürecinde en önemli tartışma başlıklarından biri, tarafların üzerinde uzlaşabileceği gerçekten tarafsız bir arabulucunun bulunup bulunamayacağı olacak.
Fuad Safarov
