Ege Denizinde, Türkiye ABD ve Yunanistan’ın siyasi, ekonomik ve askeri alanlarda ulusal çıkarları arasında uyumsuzluk bulunmaktadır.
Ekonomik olarak, Yunanistan Ege Denizindeki doğal kaynaklara sahip olarak mali nüfuzunu arttırmak istemektedir. Eğer, Türkiye ve Yunanistan’ın arasındaki karasularını uzunluğu, 6 milden 12 mile çıkarsa Yunanistan’ın Ege denizindeki egemenliği %43.6 dan %70’e çıkacaktır.Yunanistan’ın hava sahasındaki egemenliği de artacaktır.Böylece, Türkiye’nin bu deniz üzerindeki siyasi, ekonomik ve askeri alalardaki egemenliği %11 de kalırken, Ege Yunan gölü haline gelecektir. Yani Türkiye’nin, denizde yapacağı her hareketinde Yunanistan’dan izin alması gerekecektir. Türkiye’nin diğer olaylarda da Yunanistan’dan izin almasının gerekliliği sonucu ortaya çıkacaktır. Siyasi olarak, Türkiye’nin bir devlet olarak bu denizdeki varlığını sürdürmesi için bu konu hakkındaki talebi meşrudur. Ege çok sayıda adadan oluşan eşsiz bir coğrafi oluşumdur. ABD Yunanistan’ın ticaret yolu üzerinde tek başına hakimiyet kurmasını istememektedir. ABD izlediği bu siyasa ile bu denizdeki ekonomik alandaki ulusal çıkarlarını korumaktadır.
Askeri olarak, bu deniz jeo-stratejik açıdan çok önemli bir konumda yer almaktadır. Bu denizin askeri açından güvenli olması Türkiye ABD ve Yunanistan açısında hayati bir önem taşımaktadır. ABD Dedeağaç’ta aldığı askeri üsle Karadeniz’e çıkmak Rusya’yı engellemek ve Türkiye’nin Yunanistan’ın içerisine askeri operasyon yapmasını istememektedir.. ABD ve Yunanistan ittifak antlaşması yaptığı ifade edilmektedir. ABD Ege Denizini siyasi olarak Yunanistan ile iyi ilişkiler kurarak, ekonomik olarak bu bölgede kaynakları kontrol altında tutarak, askeri olarak kurduğu askeri üsle bölgeyi denetlemektedir. Yunanistan 20 askerle Türkiye’yi tahrik etmeye çalışarak kendisini mağdur, Türkiye’yi uluslararası toplumun gözünde saldırgan göstermek için çaba harcamaktadır. Çünkü, Türkiye’nin bu bölgedeki ulusal çıkarlarını korumak için uyguladığı bütün siyasalar meşrudur. Türkiye ABD’den patriotları alamayınca %30 olan askeri kapasitesini %70’e çıkardı. Çünkü, Türkiye askeri alanda savunma sanayini kurdu. Şurasını ifade edelim ki, Türkiye’nin kara, hava ve deniz kuvvetlerinde kendi üretimi olan çok sayıda üst askeri kapasitesini günden güne arttırmaktadır.
Görüldüğü üzere, Ege Denizinde Türkiye ABD ve Yunanistan’ın siyasi, ekonomik ve askeri alanlarda ulusal çıkarları arasında uyumsuzluk bulunmaktadır. Türkiye siyasi ve ekonomik alandaki ulusal çıkarlarını bölgede altı mili koruyarak, askeri alandaki ulusal çıkarlarını ise, kara, hava ve deniz kuvvetlerinde kendi üretimi olan çok sayıda üst askeri kapasitesini günden güne arttırmaktadır. ABD siyasi alandaki, Ege Denizini siyasi olarak Yunanistan ile iyi ilişkiler kurarak, ekonomik olarak bu bölgede kaynakları kontrol altında tutarak, askeri olarak kurduğu askeri üsle bölgeyi denetlemektedir.
OĞUZ TANER HACIFAZLIOĞLU
ULUSLARARASI İLİŞKİLER UZMANI
