Elhan Şahinoğlu: Zelenski’nin Azerbaycan Ziyareti ve Rusya’nın Tepkisi

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski’nin Azerbaycan Ziyareti ve Rusya’nın Tepkisi
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin Azerbaycan ziyaretine ilişkin Rus medyasında yazılanları okudum. Rusya, Ukrayna’ya karşı bir işgal savaşı yürüttüğü için Zelenski’nin dış ülke ziyaretlerini adeta büyüteçle izliyor ve farklı ülkelerle vardığı anlaşmaların analizini yapıyor. Bu bağlamda, Rus medyasının Zelenski’nin Azerbaycan ziyaretine iki farklı yaklaşım sergilediğini gözlemledim.
Rus medyasının bir kısmı sadece Zelenski’nin ziyareti ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile varılan anlaşmalar hakkında haberler yayımladı. Diğer bir kısmı ise Ukrayna-Azerbaycan iş birliğinin sözde Rusya aleyhine olduğunu iddia etti; hatta sitelerin birinde “Azerbaycan, Rusya’yı arkadan bıçakladı” ifadesine rastladım.
Aslında kimin kimi arkadan vurduğunu, 2014 yılında Azerbaycan’a ait sivil bir uçağın Rusya hava sahasında füzeyle vurulması ve vatandaşlarımızın hayatını kaybetmesi açıkça göstermiştir. Rusya tarafından en üst düzeyde verilen sözlere rağmen, hayatını kaybedenlerin ailelerine ve yaralılara tazminat hâlâ ödenmemiştir.
Müzakere Mekanı Tartışmaları
Zelenski’nin İlham Aliyev ile düzenlediği ortak basın toplantısında dile getirdiği, “Ukrayna ve Rusya temsilcileri arasındaki bir sonraki görüşmenin Azerbaycan’da yapılmasını teklif ediyorum”* beyanına da kuzey komşumuzdan ikili bir tepki geldi:
Olumlu Bakış Rusya Federasyon Konseyi Dış İlişkiler Komitesi Birinci Başkan Yardımcısı **Vladimir Cabarov,  görüşmelerin Azerbaycan’da yapılmasını mümkün gördü.
Olumsuz Bakış: Mevkidaşı, Devlet Duması BDT İşleri Komitesi Birinci Başkan Yardımcısı Konstantin Zatulin ise buna karşı çıktı. Ermeni radikalleriyle iş birliği içinde olan başka bir tepki beklemek zaten şaşırtıcı olurdu. Aynı komitenin diğer başkan yardımcısı Viktor Vololatskiy  de Zatulin ile aynı safha yer aldı.
Azerbaycan’ın Dış Politika Tutumu
Bu isimler, Rusya ve Ukrayna temsilcilerinin Bakü’de buluşmasını sağlamanın dış politikamızın ana hedefi olduğunu sanıyorlar. Oysa bu, Zelenski’nin teklifidir. Ukrayna Devlet Başkanı, Azerbaycan’ın dengeli dış politikasına güvenerek ülkemizi bir görüşme yeri olarak önermiştir. Bizim bu konuda tecrübemiz var: Vaktiyle Türkiye ve İsrail arasındaki görüşmeler Bakü’de yapılmış, hatta Rusya Genelkurmay Başkanı da NATO komutanlığı ile birkaç kez başkentimizde bir araya gelmiştir.
Açıktır ki; eğer Moskova, Ukrayna temsilcileriyle Azerbaycan topraklarında görüşmeye sıcak bakmazsa, bu görüşme başka bir ülkede yapılacaktır. Bizim için bu bir sorun teşkil etmez; yeter ki savaş sona ersin.
Sonuç Olarak: Rusya’nın bazı çevrelerinde yankılanan “Azerbaycan neden Ukrayna ile askeri-teknik alanda iş birliğini genişletmek istiyor?” sorusuna gelince; bu bizim iç işimizdir. Azerbaycan’ın farklı ülkelerle yürüttüğü askeri-teknik iş birliği üçüncü ülkelere karşı değil, savunma gücümüzün artırılmasına yöneliktir. Rusya’nın siyasi çevrelerinde bunu hâlâ anlamak istemeyenler varsa, bu onların bileceği iştir. Biz ise dost ve ortak devletlerle savunma ve askeri gücümüzü artıracak projelerde yer almaya devam etmeliyiz.