Seymur Hezi: Ukrayna ve Rusya Arasındaki Görüşmeler Bakü’de mi?

Ukrayna ve Rusya arasındaki görüşmelerin Bakü’de yapılması önemli bir olay olurdu. Ancak Moskova’nın bu teklife verdiği yanıt, sadece ilk bakışta “makul” görünüyor. Rusya Federasyon Konseyi Uluslararası İlişkiler Komitesi Başkan Yardımcısı Vladimir Cabarov’un açıklamasına bakalım: *“Eğer resmi Bakü, görüşmelerin tüm katılımcılarının güvenliğini sağlamaya hazırsa, Rus temsilcilerin sorunsuzca Azerbaycan’a gidebileceğini düşünüyorum.”* Bu ifade ilk bakışta standart bir protokol yanıtı gibi değerlendirilebilir. Fakat Rus diplomatik dilindeki anahtar kelimelerin yıllara dayanan “tercüme” tecrübesi bize şunu söylüyor: **“Güvenlik”** kelimesini çoğu zaman bir **tehdit hatırlatması** olarak okumalıyız.
### Kremlin Şifreleriyle Sorular
Yukarıdaki açıklamayı Kremlin kodlarıyla analiz ettiğimizde karşımıza birkaç soru çıkıyor:
* Bakü’de yapılacak görüşmelere yönelik tehlike nereden kaynaklanabilir?
* Rusya tarafı neden “tüm katılımcıların” akıbetinden endişe duyuyor?
* Eğer Ukrayna Cumhurbaşkanı böyle bir teklifte bulunduysa, demek ki güvenlik konusunda bir endişeleri yok. Rusya bu duruma sinirlenip, bu açıklama aracılığıyla diğer katılımcılara tehlikeyi hatırlatarak onları tehdit ediyor olabilir mi?
* Rusya, Bakü’nün arabulucu olarak ön plana çıkmasından rahatsız olup onu tehdit edebilir mi?
### Denge mi, İma mı?
Diğer yandan, Azerbaycan’ın bu görüşmelere ev sahipliği yapmak istemesi, Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın Azerbaycan ziyaretini dengeleme ve her iki ülkeye eşit mesafede olduğunu gösterme çabası olarak da görülebilir. Ancak Ukrayna Cumhurbaşkanı’nı **Gence** yerine (Rusya’nın bir dönem radar sistemine sahip olduğu) **Gabala**’da kabul etmek “denge hamlesi” argümanını zayıflatıyor. Burada daha çok bir “yer değiştirmenin” siyasi iması hissediliyor.
### Bakü İçin Zayıf Nokta
Azerbaycan’da bu tür girişimlerin gündeme gelmesi bile olumlu bir durumdur. Bununla birlikte, bir ülkenin imajını ve gücünü gösteren temel unsur, iç demokrasisinin durumudur. Azerbaycan yönetimi mevcut konjonktürde Avrupa, ABD, Çin ve Rusya ile ilişkileri doğru okumalıdır.
> Ülkede bu kadar çok siyasi mahkumun bulunması, Azerbaycan’ı ister istemez Rusya, Belarus ve Çin kampında tutmaktadır.
>
Bu kamptan çıkmanın ilk şartlarını yerine getirmek ve ülkeyi siyasi sorunlardan arındırmak gerekmektedir. Bu, aynı zamanda beklenen sosyo-ekonomik sorunların çözümü bağlamında da hayati bir adımdır.