Nihat Öztoprak: Üniversitelerin üç yıla indirilmesi üzerine değerlendirmeler

Son zamanlarda başta YÖK başkanımız Prof. Dr. Erol Özvar olmak üzere bazı akademisyenler üniversitelerin 3 yılda tamamlanması şeklinde düzenlemeler üzerinde çalışıldığını bildiriyor.
İlk anda üniversite öğrencilerimizin kulağına hoş gelen bu uygulama nasıl olacak ve ne getirip ne götürecek iyi hesap edilmelidir.
Ben, Marmara Üniversitesinde ve Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesinde olmak üzere iki dönem dekanlık yapmış, uzun süre bölüm başkanlıkları yapmış; çalıştığım üniversitelerin yönetim kurullarında ve senatolarında üyelikler yapmış tecrübeli biri olarak konuyla ilgili düşüncelerimi paylaşmak istiyorum.
Bu programın uygulanmasıyla ilgili senaryolar şöyle: şu anda uygulanmakta olan güz ve bahar dönemleri yerine üç dönem uygulaması getirilecek. Böylece şimdiki eğitim üç yılda verilmiş olacak.
Bir görüşe göre yıllık 240 ACTS aynen muhafaza edilecek diğer bir görüşe göre 200 ya da 180 ACTS’ye düşürülecek. Bu konuda henüz son karar verilmiş değil.
Muhtemelen dersler Eylülde başlayacak Haziran sonunda bitecek.

Bütün bunlar ne getirecek ne götürecek izah edelim:
1. Programlar sıkıştırılacak.
2. Öğrenciler sene içinde bir hayli yorulacaklar.
3. Öğrencileri hayata hazırlayan sosyal faaliyetler azalacak.
4. Vize ve final sınavları muhtemelen teke indirilecek. Ölçme imkanı azalacak.
5. Hocaların akademik çalışma zamanı kalmayacağı için akademik çalışmalar sayıca azalacak, hocaların yıllık performansı düşecek.
6. Bu sisteme göre Temmuz ve Ağustos ayları tatil gibi gözükmekle birlikte hocalar için bu dönemler sınavlarla, tercih tanıtım görevleriyle, yeni düzenlemelerle geçecek. Zira şu anda bile Haziran ve Temmuz ayları lisans final ve bütünlemeleri, yükseklisans ve doktora savunmalarıyla geçiyor. Lisansüstü öğrenci alımları yapılıyor. Velhasıl sanıldığı gibi Temmuz ve Ağustos ayları hocalar için tatil olmayacak.
7. Bu sistemle öğrenciler hayata bir yıl önce atılacak.
8. Aileler için üniversite giderleri bir yıl daha azalacak.

Üniversite eğitimi gençlerimizi bir alanda bilgi sahibi uzman yapıyor. Ancak öğrenciler dört sene içinde her yıl çok farklı yönlerden gelişiyorlar. Üniversite yerleşkesine gelmek, dersleri ve programları takip etmek, hocalarla görüşmek, arkadaş sahibi olmak, okuduğu şehrin sosyal hayatından faydalanmak öğrencileri olgunlaştırıyor. Onların olgunlaşmasında bir yılın bile çok etkisi var.

240 ACTS öğrencilerin yetişmesi için son derece önemlidir. 240 sayısı gelişi güzel ortaya çıkmamıştır. Öğrencilerin bir alanda uzmanlaşabilmeleri için çok yönlü hesaplarla ortaya çıkmış bir sayıdır. Bunun azaltılması öğrencinin kazanımlarını şüphesiz olumsuz yönde çok etkileyecektir.

Bütün bunlar dikkate alındığında öğrencilerin hayata erken atılmaları için bir yıl azaltmak gerekiyorsa bu orta öğretimde yapılmalıdır. Zira orta öğretimde meslek sahibi yapamadığımız gençleri üniversitede meslek sahibi yapmaya çalışıyoruz. Bu dönemi kısaltmak şüphesiz onların meslek bilgilerini olumsuz etkileyecektir.

Görüştüğüm ve konuştuğum kadarıyla üniversite hocalarının ekserisinin fikri de bu yöndedir.
Nihat Öztoprak