Karadeniz’de Kazak petrolünü taşıyan sivil tankerlere yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırıları, Astana yönetiminin sert tepkisine yol açtı. Kazakistan Dışişleri Bakanlığı, 17 ve 19 Temmuz tarihlerinde Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (CPC) üzerinden petrol taşımacılığı yapan gemilere düzenlenen saldırıları uluslararası hukukun ihlali olarak nitelendirerek kınadı ve bu tür eylemlerin derhal sona erdirilmesini istedi.
Kazakistan Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Karadeniz’de meşru ticari faaliyet yürüten sivil gemilerin hedef alınmasının yalnızca Kazakistan’ın ekonomik çıkarlarına değil, aynı zamanda uluslararası ticarete, küresel enerji piyasalarına ve dünya lojistik zincirlerinin güvenliğine yönelik ciddi bir tehdit oluşturduğu vurgulandı.
Bakanlık açıklamasında şu değerlendirmeye yer verildi:
“Sivil petrol tankerlerine yönelik insansız hava aracı saldırıları, Kazakistan Cumhuriyeti’nin ekonomik çıkarlarının kabul edilemez biçimde ihlali anlamına gelmektedir. Bu saldırılar, uluslararası ticareti ve küresel enerji arz güvenliğini istikrarsızlaştırmayı hedefleyen eylemlerdir.”
Sivil Denizcilik Güvenliği Tehlikede
Astana yönetimi, özellikle Karadeniz’de petrol yüklemesi gerçekleştiren sivil gemilere ilişkin taraflar arasında daha önce oluşturulan bilgi paylaşım mekanizmasının bilinçli şekilde göz ardı edilmesinin endişe verici olduğunu belirtti. Açıklamada, bu durumun gemi mürettebatının can güvenliğini ciddi biçimde riske attığı ifade edildi.
Kazakistan, saldırıların derhal durdurulmasını isterken, hidrokarbon ihracat altyapısının güvenliğinin sağlanması amacıyla kapsamlı uluslararası tedbirlerin alınması çağrısında bulundu. Ayrıca dost ve ortak ülkelere, söz konusu saldırıları açık biçimde kınama çağrısı yaptı.
Bakanlık, Kazakistan’ın uluslararası hukuktan doğan tüm haklarını kullanacağını da belirterek, uğranılan zararların tazmini için uluslararası yargı yollarına başvurma seçeneğinin de masada olduğunu açıkladı.
CPC Terminali Beşinci Kez Hedef Alındı
Öte yandan Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (CPC), Karadeniz’deki deniz terminaline yönelik yeni bir İHA saldırısı gerçekleştirildiğini duyurdu.
Şirketin açıklamasına göre, Tek Noktadan Bağlama (SPM-1 ve SPM-3) tesislerinde petrol yüklemesi sırasında iki tanker doğrudan hedef alındı.
Saldırıya uğrayan gemiler şunlar oldu:
ASIA adlı tanker (Liberya bayraklı), Tengizchevroil (Chevron) sahasından çıkarılan petrolü taşıyordu.
NISSOS IOS adlı tanker (Marshall Adaları bayraklı) ise Kashagan ve KazMunayGas üretimi petrolü yüklüyordu.
Her iki gemide de uluslararası mürettebat görev yapıyordu.
Saldırı sırasında **ASIA** tankerinde yangın çıktı. Yangın, CPC acil müdahale ekiplerinin hızlı müdahalesiyle kontrol altına alınarak söndürüldü.
Petrol Yüklemesi Durduruldu
Saldırının ardından güvenlik gerekçesiyle petrol yükleme faaliyetleri geçici olarak durduruldu.
CPC tarafından yapılan açıklamada;
çalışanlar ve yüklenici personel arasında can kaybı ya da yaralanma yaşanmadığı,
herhangi bir petrol sızıntısının meydana gelmediği,
mürettebatın tıbbi yardıma ihtiyaç duymadığı,
her iki tankerin de su üstünde kalmaya devam ettiği ve hasar tespit çalışmalarının sürdüğü bildirildi.
“Uluslararası Enerji Güvenliğine Yönelik Saldırı”
CPC, söz konusu olayın şirket tesislerine yönelik **beşinci doğrudan saldırı** olduğuna dikkat çekerek, deniz terminalinin tamamen sivil amaçlarla kullanılan ve uluslararası hukuk tarafından korunan bir enerji altyapısı olduğunu vurguladı.
Şirket açıklamasında şu değerlendirmeye yer verildi:
“Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu; Rusya, Kazakistan, ABD ve Batı Avrupa’nın önde gelen enerji şirketlerini bünyesinde barındırmaktadır. Deniz terminalimize ve burada faaliyet gösteren sivil tankerlere yönelik saldırılar yalnızca CPC’yi değil, konsorsiyuma ortak tüm ülkelerin ekonomik ve enerji güvenliği çıkarlarını hedef almaktadır.”
Bu gelişme, Karadeniz’de enerji taşımacılığına yönelik güvenlik risklerinin giderek arttığını ve bölgedeki jeopolitik gerilimin küresel enerji arz güvenliği üzerinde yeni baskılar oluşturduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır.
