Ermenistan Türkiye doğrudan ticarete başlıyor

Ermenistan ve Türkiye arasında kara yoluyla ikili ticaret başlatılması konusunda anlaşma sağlandı

T24 bildirdiğine göre Türkiye ile Ermenistan, Gürcistan üzerinden doğrudan kara ticaretine izin verilmesi konusunda anlaşmaya vardı.

Al Monitor muhabiri Ezgi Akı’nın aktardığına göre, duruma hakim iki ticari kaynak, Türkiye ile Ermenistan’ın ikili kara ticaretini başlatmak için anlaşmaya vardığını belirtti. Bu adım, Ankara’nın Yerevan ile ilişkileri normalleşme çabalarını artırdığı ve bunu ABD öncülüğündeki Güney Kafkasya’daki bölgesel barış girişimlerinin daha geniş çerçevesine bağladığı bir dönemde gerçekleşiyor.

Türkiye ile Ermenistan arasında resmi diplomatik ilişkiler bulunmuyor ve sınır 1993’ten beri kapalı. Ancak her iki başkent, 2022’de sınırları açmak ve resmi diplomatik ilişkiler kurmak amacıyla görüşmeler başlatmıştı.

Ermenistan ile ilişkileri normalleşme sürecinde Türkiye’nin özel temsilcisi Serdar Kılıç ile Ermenistan Parlamentosu Başkan Yardımcısı ve Yerevan Özel Temsilcisi Ruben Rubinyan, Eylül ayında Ermenistan’da altıncı görüşmelerini gerçekleştirdi. Bu görüşmelerin ardından Kılıç, Kasım ayında Türkiye Ticaret Odaları ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ile yeni anlaşmanın teknik ayrıntılarını görüşmek üzere bir araya geldi.

Türk-Ermeni İş Geliştirme Konseyi Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Noyan Soyak, “Karar bir süre önce alındı ve teknik çalışmalar devam ediyordu” dedi.

Bugüne kadar iki ülke arasındaki kara ticareti, Gürcistan’daki aracılar üzerinden ve yarı yeniden ihracat prosedürleriyle yürütülüyordu. Türkiye’den Ermenistan’a giden mallar, Gürcistan’a girişte resmi olarak ayrı bir ihracat ürünü olarak sınıflandırılıyordu. Yeni düzenlemeye göre, Gürcistan üzerinden yapılan transit taşımalar artık “yeniden ihracat” sayılmayacak. Yüklemeler, transit sırasında başlangıçtaki ihracat statüsünü koruyacak; böylece, kapalı kara sınırını açmaya gerek kalmadan ve Gürcistan’daki aracı şirketlere ihtiyaç duymadan ikili doğrudan ticaret mümkün olacak.

Sektör kaynakları, Gürcistan üzerinden kara ticaretinin fiilen mümkün hale geldiğini, ancak şirketlerin mevcut düzenlemelere uyum sağlamak için zamana ihtiyaç duyacağını belirtti.

İki ülkenin 2022 yılında ilişkileri düzenleme adımlarının bir parçası olarak doğrudan hava kargo taşımalarını başlattığı belirtiliyor. Ermenistan İstatistik Komitesi verilerine göre, 2024 yılında Türkiye ile Ermenistan arasındaki ikili ticaret 336 milyon doları aşmış durumda. Türkiye’den Ermenistan’a ithalat yaklaşık 335 milyon dolar olup, bunun yaklaşık %40’ı Gürcistan üzerinden kara yollarıyla gerçekleştirilmiş; bu da doğrudan transit anlaşmasının ağırlıklı olarak Türk tüccarlara fayda sağlayacağı anlamına geliyor.

Türkiye’den Ermenistan’a ihraç edilen başlıca ürünler arasında otomobiller ve mekanik ekipmanlar, demir-çelik ürünleri, diğer sanayi ürünleri ve tekstil yer alıyor. 2025 yılına ait resmi veriler henüz açıklanmamış olsa da, Noyan Soyak ticaret hacminin yaklaşık 400 milyon dolara ulaşacağını tahmin ediyor.

Yeniden ihracat mekanizmasının kaldırılması, Türk şirketleri üzerindeki ek maliyet yükünü %10-15 oranında azaltması öngörülüyor. Ayrıca, Ermeni tüccarların daha önce teknik olarak Gürcistan üzerinden Türkiye’ye mal gönderebilme imkânına sahip oldukları, ancak Türk kara gümrüklerinde Ermeni menşeli ürünlere ilişkin belirsizliklerin işlemleri zorlaştırdığı ve bazen yük kayıplarına yol açtığı, bu nedenle Ermeni tüccarların Türkiye’ye ihracat yapmalarının engellendiği bildiriliyor.