Harrison Kass: S-400 Triumf NATO açısından ciddi bir sorun

Metni Türkçe anlatım ve akışına uygun biçimde sadeleştirip yeniden düzenledim:

S-400 Triumf uzun menzilli hava savunma sistemi, NATO açısından ciddi bir sorun olmaya devam ediyor. Artık en yeni teknoloji sayılmasa da etkili bir savunma aracı ve Ukrayna savaşında karşı tarafa önemli zorluklar çıkardı.

S-400 tek bir füze değil, geniş bir alanı hava saldırılarına kapatmayı amaçlayan bütünleşik bir savunma mimarisidir. Uçaklara, seyir füzelerine ve balistik füzelere karşı koymak için tasarlanmıştır.

Neden geliştirildi?

Rus savunma şirketi Almaz-Antey tarafından eski S-300 sisteminin yerine geliştirilen S-400, 2007’de Rus ordusunda hizmete girdi. Amaç, Sovyet döneminden kalan katmanlı hava savunma doktrinini modernleştirmekti. Bu nedenle menzil artırıldı, aynı anda daha fazla hedefe angajman kabiliyeti eklendi ve radar ayrım gücü geliştirildi.

Sistem; hedef tespit radarı, angajman radarı, komuta-kontrol aracı ve çoklu fırlatıcı araçlardan oluşur. Ayrıca Pantsir ve diğer erken uyarı radarlarıyla entegre çalışarak geniş bir hava savunma ağı oluşturur. Böylece farklı irtifalarda hedeflere eş zamanlı müdahale edebilir.

Füze çeşitleri ve kabiliyetleri

S-400 farklı menziller için farklı füzeler kullanır:

• 40N6: teorik olarak 400 km’ye kadar menzil
• 48N6 ailesi: yaklaşık 250 km menzil
• 9M96E2: 120 km menzil fakat manevra yapan hedeflere karşı daha hassas

Sistem aynı anda onlarca hedefi takip edip birden fazla hedefi eş zamanlı vurabilir. Yüksek irtifa bombardıman uçaklarından alçak uçan seyir füzelerine kadar geniş tehdit yelpazesine karşı tasarlanmıştır.

Gerçek savaş performansı

S-400 Rusya’ya geniş “erişim engelleme/alan kontrolü” (A2/AD) bölgeleri oluşturma imkânı verir. Bu sayede:

• üsler ve stratejik altyapı korunur
• düşman uçakları daha alçaktan veya daha uzaktan saldırmak zorunda kalır
• elektronik harp ve uzun menzilli mühimmat kullanımı artar

Ancak sistem kusursuz değildir. Eğitim seviyesi düşük operatörler performansı düşürebilir. Yoğun saldırı, elektronik harp ve SEAD/DEAD operasyonlarına karşı zayıf kalabilir. Özellikle görünmez (stealth) uçaklar sistemi daha fazla zorlar.

İhracatın etkileri

S-400’ün Çin, Hindistan ve Türkiye’ye satılması önemli jeopolitik sonuçlar doğurdu:

• Çin kıyı savunmasını güçlendirdi ve Güney Çin Denizi stratejisini destekledi
• Hindistan sınır savunmasını güçlendirdi ancak ABD ile ilişkileri karmaşıklaştırdı
• Türkiye alımı nedeniyle yaptırımlarla karşılaştı ve NATO içinde uyumluluk tartışmaları yaşandı

Ukrayna savaşı ne gösterdi?

S-400 hava sahasını tamamen kapatmasa da operasyon maliyetini ciddi biçimde yükseltiyor. Buna karşın uzun menzilli hassas saldırılar ve iyi planlanmış operasyonlar karşısında sistemlerin etkisiz hale getirilebildiği de görüldü.

Sonuç

S-400 yenilmez bir “kalkan” değildir. Asıl değeri düşmanı durdurmak değil, saldırıyı zorlaştırmak ve pahalı hale getirmektir. Yani stratejik gücü mutlak korumadan çok caydırıcılık ve alan kontrolü sağlamasında yatmaktadır.