Asif Nerimanlı: Trump’tan İran Açıklaması: “Anlaşma Arıyorlar”

Trump’tan İran Açıklaması: “Anlaşma Arıyorlar”

Trump, İran ile ilgili durumun değiştiğini ve Tahran’ın “anlaşma arayışında olduğunu” söyledi. İran çevresinde konuşlandırılan askeri gücün Venezuela yakınlarındaki kuvvetlerden daha fazla olduğunu belirten Trump, “Diplomasi yolu açıktır, onlar (İran) anlaşmaya varmak istiyorlar, defalarca aradılar” şeklinde konuştu.

“USS Abraham Lincoln” uçak gemisinin İran bölgesine ulaştığı bir dönemde Trump’ın yaptığı bu açıklama, Washington’un iki aşamalı bir planı olduğu fikrini ön plana çıkarıyor.

Birinci Aşama: Masada Teslimiyet

İlk aşamada hedef, müzakere masasında rejimin teslim alınmasıdır. Bu kapsamdaki beklentiler şunlardır:

• İran’ın füze ve nükleer programlarından, ayrıca vekil (proksi) güçleri desteklemekten vazgeçmesi.

• Ülkedeki yönetim anlayışının belirli ölçüde seküler bir sisteme geçmesi ve mevcut rejimin vitrinden çekilmesi.

Tahran’ın önüne konulan talepler bu bağlamda değerlendirilebilir. İran çevresine askeri güç yığılmasının temel amacı, rejimi masada teslim olmaya zorlamaktır. Resmi Tahran; askeri bir müdahaleyi önlemek, İran’ın bütünlüğünü korumak ve rejimin imajını kurtarmak amacıyla masaya oturabilir. Ancak İran rejiminin karakteri, ABD’nin radikal taleplerini kabul etme ihtimalini zayıflatmaktadır; bu bakımdan “diyalog istekleri” daha çok zaman kazanma amacı taşıyor gibi görünmektedir.

İkinci Aşama: “Diyalog ve Saldırı” Taktiği

Durumu analiz eden Washington’un şu taktikleri uygulaması muhtemeldir:

• a) Müzakereler başlayabilir; ancak İran talepler karşısında tereddüt ederse askeri darbeler indirilebilir.

• b) Masada tereddüt eden İran’ı teslim olmaya zorlamak için ilk saldırı küçük ölçekli olabilir ve doğrudan askeri-siyasi liderlik ile askeri yapıları hedef alabilir.

• c) İran’a yapılacak askeri müdahalenin boyutunun, rejimin seçimine (teslimiyet veya direniş) bağlı olacağı görülüyor: Rejimin direnmesi, geniş çaplı bir saldırıyı kaçınılmaz kılacaktır.

İran’a yönelik geniş çaplı bir müdahale senaryosunda, bölgedeki vekil güçlere karşı da eş zamanlı operasyonların yürütülmesi beklenmektedir.