Zeale: Vance’in Azerbaycan ve Ermenistan Ziyareti

Zeale: Vance’in Azerbaycan ve Ermenistan Ziyareti, Ermeni Esirler Meselesini Yeniden Gündeme Taşıyacak

Zeale dergisinin değerlendirmesine göre; ABD Başkan Yardımcısı James David Vance’in şubat ayında Azerbaycan ve Ermenistan’a gerçekleştireceği ziyaret, Azerbaycan’da tutulan Ermeni esirlerin serbest bırakılması için Papa XIV. Leo’ya yapılan çağrıları yeniden dünya kamuoyunun dikkatine sunacak.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Ocak’ta yaptığı duyuruda bu ziyareti; “uluslararası barış ve refahı Trump doktrini çerçevesinde ilerletme” çabalarının stratejik bir adımı olarak nitelendirmişti. Söz konusu ziyaretin, Ağustos 2025’te Washington’da imzalanan ve Dağlık Karabağ’daki toprak ihtilafını resmen sonlandıran barış anlaşmasının paraflanmasının hemen ardından gerçekleşmesi planlanıyor.

Dini Liderlerin Müdahale Çağrısı

Yaklaşan diplomatik temaslar; Katolik Kilisesi ile Ermeni Apostolik Kilisesi liderlerinin aralık ayında Papa’ya yazdıkları ortak mektubu tekrar gündeme getirdi. Mektupta, Azerbaycan’ın 2023’teki askeri operasyonu sonrası gözaltına alınan en az 23 mahkûmun durumuna acilen müdahale edilmesi talep ediliyor.

The Christian Post’un 24 Aralık tarihli haberine göre, imzacılar; tutukluların Azerbaycan’da kötüleşen koşullar altında tutulmaya devam ettiğini savundu. Bu durumun, bölgedeki Hristiyan miras alanlarının tahrip edildiğine dair raporlarla birleşerek ciddi bir insani tehdit oluşturduğu uyarısında bulunuldu. Onu aşkın dini liderin imzaladığı bu mektuba Papa’nın henüz resmi bir yanıt verip vermediği ise bilinmiyor.

İnsani Koşullar ve Hukuki Endişeler

Mektupta ayrıca, Azerbaycan makamlarının tutukluları hukuki savunma hakkından mahrum bıraktığı, aileleriyle iletişimlerini kısıtladığı ve gözaltı sürecinde inanç hürriyetini ihlal ettiği iddia edildi. Mektupta şu ifadeler yer aldı:

Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nin geçen yıl Azerbaycan’dan çıkarılmasının ardından, mahkûmların aileleriyle olan kısıtlı iletişimi daha da kötüleşmiştir. Hristiyan inancı ve insan onuru ağır baskı altındadır.”

Mayıs 2024’te BM İşkenceye Karşı Komite, Azerbaycan’da Ermeni asıllı bireylere yönelik işkence, keyfi gözaltı ve kovuşturma iddialarına dair endişe verici raporlar yayımlamıştı.

“Hristiyan Mirasına Yönelik Kampanya” İddiası

Mektubu kaleme alanlar, sürecin sadece mahkûmlarla sınırlı olmadığını, antik kilise ve manastırları da kapsayan geniş çaplı bir imha kampanyasının yürütüldüğünü ileri sürdü:

Azerbaycan’ın yürüttüğü faaliyetler, yaklaşık iki bin yıllık bir uygarlığın izlerini silmeyi hedeflemektedir. Belgeler; Dağlık Karabağ’daki sistematik tahribatın, IŞİD’in Irak ve Suriye’de gerçekleştirdiği yıkımdan daha geniş kapsamlı olduğunu; Orta Çağ manastırları ve kutsal mekanlar dahil olmak üzere Hristiyan mirasının ortadan kaldırıldığını göstermektedir.”