Vahe Davtyan: Gürcistan Lars otoyolunu yeniliyor

Gürcistan Hükümeti, Mtsheta-Stepantsminda-Lars uluslararası otoyolunun rekonstrüksiyonu için ihale ilan etti. Söz konusu olan, Arkala nehri üzerindeki köprüden başlayan 37. ile 46. kilometreler arasındaki kesimdir.

Konsept: Güney Kafkasya’daki ulaşım hatlarının çeşitlendirilmesi politikası çerçevesinde Gürcistan, kendi ağını modernize ediyor. Avrupa-Kafkasya-Asya koridorunda geleneksel bir lojistik merkez olan Gürcistan, “vazgeçilmez” olduğunu kanıtlamaya çalışıyor. Bu durum, Gürcü uzmanların tahminlerine göre Gürcistan üzerinden geçen transit akışını %20-25 oranında azaltabilecek olan alternatif **”Trump Rotası”**nın oluşması nedeniyle özellikle güncel hale gelmiştir.

Meydan Okuma: Güzergahların çeşitlendirilmesi, sevkiyatçılara (Azerbaycanlı ve Türk tarafları) navlun indirimleri almaları için Tiflis üzerinde güçlü bir ticari baskı kaldıracı sağlıyor. Gürcistan’ın Aralık 2025’te Azerbaycan benzininin Ermenistan’a sevkiyatında transit ücretlerini iptal etmesi, Gürcistan’ın bölgedeki rolünü vurgulayan sembolik bir işaretti.

Kapasite Meselesi: Ancak yeni rotanın etkisi, gerçek taşıma kapasitesine bağlıdır. Bakü, yıllık 15 milyon tona kadar bir potansiyelden bahsediyor. Bugün bile tam kapasiteyle çalışmayan Bakü-Tiflis-Kars (BTK) demiryolunun kapasitesinin (6,5 milyon ton) yanında bu rakam oldukça iddialıdır.

Sonuç: Yeni projelerin jeopolitik önemine rağmen, gerçek yük akışlarını ticari fizibilite belirler. Gürcistan’ın elinde, özellikle Rusya-Ermenistan ticareti için güçlü kozlar kalmaya devam ediyor; zira “Trump Rotası” yol süresini neredeyse iki katına çıkardığı için bu ticaret için kârlı değil.

İşte tam da bu yüzden Mtsheta-Stepantsminda-Lars güzergahının rekonstrüksiyonu ve “Yukarı Lars” (Verkhniy Lars) sınır kapısının genişletilmesi Ermenistan için kritik öneme sahiptir ve sevkiyat sürdürülebilirliğini sağlamak adına öncelik olmaya devam etmektedir.

Vahe Davtyan, Rusya Bilimler Akademisi Çin ve Çağdaş Asya Enstitüsü (ICSA RAN) Kafkas Araştırmaları Bölümü Baş Araştırmacısı, Siyaset Bilimi Doktoru. Kafkassam analisti