ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Erivan ziyaretinin ardından imzalanan anlaşmalara ilişkin ayrıntılar hâlâ kamuoyuyla paylaşılmış değil. Hatırlanacağı üzere Rubio’nun ziyareti sırasında üç belge imzalanmış, bunlardan birinin Ermenistan’ın yer altı kaynaklarının değerlendirilmesinde Amerikan tarafına özel imkânlar tanınmasını öngördüğü ileri sürülmüştü.
Başbakan Nikol Paşinyan, dün gazetecilerle yaptığı görüşmede konuya ilişkin sınırlı bilgiler vererek, ABD ile birlikte Ermenistan’ın yeni jeolojik haritasının hazırlanması yönünde çalışmalar yürütüleceğini açıkladı.
Paşinyan, “40-50 yıl önce yalnızca bilimsel açıdan ilgi uyandıran bazı mineraller, bugün ekonomi, sanayi, yapay zekâ ve ileri teknoloji ürünlerinin üretimi açısından stratejik öneme sahip hale geldi” dedi.
Ermenistan’ın yer altı kaynaklarının Amerikan tarafıyla birlikte, modern teknolojiler ve günümüz ekonomisinin ihtiyaçları doğrultusunda inceleneceğini belirten Paşinyan, imzalanan mutabakat zaptının aynı zamanda ülkenin jeoloji hizmetlerinin kapasitesinin geliştirilmesini de içerdiğini söyledi. Paşinyan’a göre, günümüzde yer altı kaynaklarının araştırılması yalnızca sondaj faaliyetleriyle değil, uzay teknolojileri ve gelişmiş veri analiz yöntemleriyle de gerçekleştiriliyor.
Paşinyan, ABD ile kurulacak iş birliğinin Ermenistan için önemli fırsatlar sunduğunu savunurken, eleştirmenler ise farklı bir görüş dile getiriyor. Onlara göre, ABD’nin daha önce Ukrayna, Kazakistan ve bazı diğer ülkelerle yaptığı benzer anlaşmalarda olduğu gibi, bu süreç sonunda Ermenistan’ın stratejik yer altı kaynaklarına erişim ve kullanım konusunda önemli avantajlar elde etmesi söz konusu olabilir.
Muhalif çevreler ayrıca, böyle bir iş birliğinin Ermenistan’a somut güvenlik veya siyasi garantiler sağlamaktan ziyade, mevcut yönetimin Batı’dan siyasi destek almasına hizmet ettiğini öne sürüyor. Bu kesimlere göre Paşinyan yönetimi için asıl önemli olan, Batılı ülkelerin siyasi desteğini koruması ve uluslararası alanda meşruiyetini güçlendirmesidir.
