ABD Başkanı Donald Trump’ın Mart ayında ertelenen Çin ziyareti bu ayın ortalarında gerçekleşmelidir. Ancak Beyaz Saray sahibinin ziyaretle ilgili kararı henüz açıklanmadı. Bunun birkaç sebebi var. Birincisi, İran ile ilgili gerginlik ABD ile Çin arasındaki görüş ayrılığını derinleştirdi. ABD’nin “Hürmüz Boğazı’nı” kuşatma altında tutması Çin’in ekonomik gücünü olumsuz etkiledi. Çin, İran’dan ucuz petrol alamıyor. İkincisi, Donald Trump Tayvan konusunu Pekin’de müzakere etmek istemiyor. Halbuki Çin lideri Şi Cinping, ABD’nin Tayvan’a askeri desteğini durdurmasını Trump’tan talep etmeyi planlıyor. “Reuters” ajansının haberine göre Pekin, Tayvan konusunu Washington ile müzakere konusu haline getirmeye çalışıyor.
23 milyon nüfuslu Tayvan’ın kendisinde de Donald Trump’ın Pekin ziyaretinden dolayı endişe var. Tayvan yönetimi, Trump’ın Şi Cinping ile ekonomik zeminde uzlaşmaya varması durumunda Washington’ın ada devletine desteğinin azalacağından korkuyor. Tayvanlı yetkililer açıkça adanın iki lider arasında bir “pazarlık konusu” haline gelebileceğine dair endişelerini dile getiriyorlar. Trump, Pekin’de ABD sivil uçaklarının ve tarım ürünlerinin Çin’e satılmasıyla ilgili anlaşma imzalamayı planlıyor. Pekin, ABD’den alacakları karşılığında Washington’ın Tayvan meselesine karışmasını istemiyor. Pekin; askeri yöntemlerle veya “yumuşak güç” yoluyla Tayvan Çin’e bağlanırsa, Washington’ın buna engel olmayacağından emin olmak istiyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı, Pekin’in Tayvan ile ilgili açıklamalarına tepki vermiyor. Çünkü ABD, sözde “Tek Çin” politikasına sadık olduğunu beyan etmiştir. Yani ABD, Tayvan’ı Çin toprağı olarak tanıyor. Bununla birlikte Washington, Tayvan’ın kendini savunma hakkını da tanıyor. Bu ikisi birbiriyle çelişiyor. Tayvan, yarı iletken (çip) endüstrisinde güçlü bir kuvvettir. ABD’nin Çin ile ticareti olduğu gibi Tayvan ile de geniş ekonomik ilişkileri mevcuttur. Ayrıca Tayvanlı şirketlerin ABD’de milyarlarca dolarlık yatırımları vardır. Tayvan Çin’e bağlanırsa, bu yatırımların akıbeti soru işareti olarak kalacak.
Trump yönetimi, ABD’nin Tayvan politikasında hiçbir değişiklik olmadığını iddia ediyor. Ancak Beyaz Saray yetkilileri, Trump’ın ikinci döneminde Tayvan’a, halefi Joseph Biden’ın başkanlığı döneminde verdiğinden daha fazla silah verdiğini vurguluyorlar. Fakat bu argüman Tayvan yönetimini sakinleştirmiş değil.
Bu arada Tayvan Başkanı William Lai ile Esvatini Kralı III. Mswati arasındaki görüşme Pekin’in tepkisine neden oldu. Tayvan Başkanı görüşmede, dünyayla bağ kurma haklarının olduğunu ve hiçbir ülkenin buna engel olamayacağını belirtti. Pekin, diğer ülkelerden Tayvan ile ilişkileri kesmesini talep etse de ada devleti çeşitli ülkelerle ticari ilişkilerini genişletmeye çalışıyor. Buna rağmen Pekin’in baskıları sonucunda Tayvan’ın sadece 12 devletle diplomatik ilişkisi kalmış durumda.
Elhan Şahinoğlu: Trump Çin’e gidecek mi
