Elhan Şahinoğlu: Ermenistan silahlanıyor

İsrail yapımı olan ve Azerbaycan’ın İkinci Karabağ Savaşı’nda yaygın olarak kullandığı “Harop” kamikaze dronunun bir benzerinin Ermenistan’a da ihraç edildiğine dair bilgiler yayılmaktadır. Ermeni “Davaro” şirketinin sergilediği “Dragonfly-3” insansız hava aracının (İHA), Harop dronlarına olan benzerliği vurgulanmıştır. Konunun can alıcı noktası ise Hindistan’ın Ermenistan’a çeşitli türlerde askeri teçhizat ihraç etmesidir ve bu teçhizatlar arasında İsrail teknolojisi ile geliştirilen dronların da bulunma ihtimalidir. Hindistan ile İsrail arasındaki askeri iş birliği üst düzeydedir ve bu alanda ortak projeleri mevcuttur.

Azerbaycan ve Hindistan, İsrail ile yapay zeka alanındaki iş birliklerini de genişletmeye çalışmaktadır. Azerbaycan Dijital Gelişim ve Ulaştırma Bakanı Reşat Nebiyev, 4 Şubat tarihinde İsrail’e gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında yapay zeka alanında bir mutabakat zaptı imzalamıştır. İmza törenine İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da katılmıştır. Etkinlikte iki ülke arasında siber güvenlik, dijitalleşme ve uzay alanlarında karşılıklı ilgi uyandıran konular üzerinde fikir alışverişinde bulunulmuştur.

Bu arada, Yeni Delhi’de yapay zeka konulu bir zirve çalışmalarına başlamıştır. Görüşmelerde İsrail’i çeşitli şirketler temsil etmektedir. Hindistan, bu alanda İsrail ile iş birliğini güçlendirmeye öncelik vermektedir. İsrail’de yapay zeka alanında faaliyet gösteren 2300 şirket bulunmaktadır. Bu şirketler, gelirlerini artırmak amacıyla İsrail ile ortaklık ilişkisi içinde olan ülkelerle ortak projeler yürütmektedir. Google şirketinin Hindistan’a yaptığı 15 milyar dolarlık yatırım, İsrail şirketlerinin de bu pazara ilgisini artırmıştır. Hindistan’ın bilgi teknolojileri alanında 6 milyon uzmanı bulunmaktadır ve bu uzmanlar 180 bin startup projesi üzerinde çalışmaktadır. Hindistan hükümeti; yapay zeka araştırmalarını, altyapısını ve sektörel uygulamalarını artırmak amacıyla 1,25 milyar ABD doları değerinde beş yıllık bir plan kabul etmiştir. Benzer şekilde İsrail’de de Başbakanlığa bağlı özel bir yapay zeka merkezi kurulmuştur.

Böylelikle, günümüzde devletler arasındaki rekabet; ekonomi ve ordularının gücünün yanı sıra yapay zeka alanında elde ettikleri başarılarla da ölçülmektedir. Bu açıdan Azerbaycan’ın yapay zeka alanında ABD ve İsrail ile imzaladığı ilgili anlaşmaların hayata geçirilmesi büyük önem taşımaktadır.