Alman uzman: Türkiye ekonomisinin çökmesi Almanya’nın da zararına olacaktır

Rus uzman: DTÖ neden ABD’nin Türkiye’ye yönelik yaptırımlarına sesini çıkarmıyor?

Nikol Paşinyla Respublikaçılar Partiyası arasındakı gərginlik getdikcə qızışır

Türkiye’de dinlerarası diyolog fetöcülerden sonra Selefi RABITA tarafından yürütülüyor!

ՀԱՅԱՍՏԱՆՆ ՈՒ ԻՍՐԱՅԵԼԸ՝ ՆԵՐՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑՆԵՐԸ ՌԱԶՄԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԿՈՄՊՈՆԵՆՏԻՑ ՏԱՐԱՆՋԱՏԵԼՈՒ ՀԱՄԵՄԱՏՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ

Ermenistan 5 Nisan 2017
398

Հայրենի ներքաղաքական դաշտի և հասարակաքաղաքական գործընթացների սնանկության հիմնական ցուցիչներից մեկը ոչ պրոֆեսիոնալ մակերեսային մոտեցումների առկայությունն է, որի մասնագիտական գործիքակազմը սահմանափակվում է դատարկաբանությունների հրապարակ նետմամբ: Իշխանամերձ շրջանակները, օգտագործելով ԼՂՀ հակամարտության չլուծվածության հանգամանքը, հարևան Ադրբեջանի ռազմատենչ պահվածքը, ինչպես նաև ռուսական հետաքրքրությունների հստակ իմպերատիվ առկայությունը, փորձում են ամայացնել ներքաղաքական գործընթացները՝ «Մելիք-Ադամյանով» պարտադիր անցնելու հանգամանքը դիտարկելով որպես անհրաժեշտություն: Իշխանության կողմից օգտագործվող այս եզրույթը թեկուզ ընկալելի չի , բայց հասկանալի է, քանզի իշխանամերձ շրջանակները լավ են պատկերացնում՝ ներքաղաքական հարաբերություններում քաղաքական լիարժեք գործիքակազմի առկայության պայմաններում իրենք միանգամից տանուլ կտան:

Որպես վերոնշյալի առարկայական օրինակ կարելի է դիտարկել ամիսներ առաջ տեղի ունեցածը, երբ խորհրդարանական ընդդիմադիր ուժերը «եռյակի» ֆորմատով փորձ կատարեցին լցնել ներքաղաքական վակուումը՝ հստակ ձևավորելով իշխանական շրջանակների համար տեսանելի այլընտրանք: Հենց այդժամ էլ իշխանությունը՝ իրեն սերտաճած տարրերով հանդերձ, առաջ բերեց ԼՂՀ հակամարտությունից բխող ազգային անվտանգության սպառնալիքների հրամայականը: Այն հերթական անգամ նշանակեց ու արձանագրվեց՝ հայաստանյան քաղաքական գործընթացներում ռազմաքաղաքական կոմպոնենտը գերակայություն ունի ներքաղաքականի նկատմամբ:

Ընդհանրական տեսանկյունից գուցե այդպես էլ պետք է լիներ, քանզի անվտանգության գործոնը ներհայաստանյան գործընթացներում դամոկլյան սրի նման ճոճվող իրողություն է, որի հետ պետք է հաշվի նստել: Սակայն հաշվի նստել չի նշանակում հարմարվել: Ինչպես վարվեցին և վարվում են հրեաները հետերկրորդաշխարհամարտյան տարիներից ցայսօր: Իսրայելը, շրջապատված լինելով արաբական աշխարհով, իր գոյության բոլոր տարիների ընթացքում փաստացի լինելով պատերազմի մեջ՝ կարողացավ հստակ տարանջատել ռազմաքաղաքական տարրը ներքաղաքական զարգացումներից:

Ներքաղաքական գործընթացները ռազմաքաղաքական գործոնով պայմանավորող մեր պատասխանատու շրջանակների համար կարող է խորթ հնչել, բայց Իսրայելում երբեք ներքաղաքական պրոցեսները չեն պայմանավորել շարունակվող պատերազմի ու արաբական աշխարհից եկող վտանգի հետ, որովհետև նրանք կարողացել են ազգային անվտանգության համակարգը տարանջատել ներքաղաքական վայրիվերումներից: Եթե հայրենի ներքաղաքական դաշտում ձևավորված ավանդույթի համաձայն բարձրաստիճան պաշտոնյաները համարվում են անփոխարինելի, և ձախողումների համար նրանց սպասվում է, ոչ ավել ոչ պակաս, արձակուրդ Միացյալ Նահանգներում, ապա 1983թ. Իցխակ Շամիրը Իսրայելի վարչապետի պաշտոնը զբաղեցրել է մեկ տարուց էլ պակաս ժամանակահատված՝ ընդամենը 339 օր (1983թ հոկտեմբերի 10-ից մինչև 1984թ սեպտեմբերի 16-ը), իսկ ահա արդեն 1969թ նույն պաշտոնին Իգալ Ալոնը մնացել է ընդամենը 19 օր (1969թ փետրվարի 26-ից մինչև նույն թվականի մարտի 17-ը): Երջանկահիշատակ Դավիթ Բեն Գուրիոնի ստեղծած Իսրայել պետության հաջողության գրավականն ու առհավատչյան ներքաղաքական գործընթացների և անվտանգության կոմպոնենտի հստակ տարանջատումն էր, որն ապահովեց հրեական հազարամյակների հասնող ընդհատված պատմության հաջողված շարունակականությունը, ինչը, ցավոք, այդպես չկարողացան ի կատար ածել մեր առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն ու նրա հաջորդները:

Իշխանությունը՝ իր հեռավոր և մերձակա բոլոր տարրերով հանդերձ, մնում է իշխանություն, բայց երբ ընդդիմությունն է արդեն ընդդիմադիր քաղաքական գործիչների ֆորմատով կուլ տալիս խայծը՝ ներհայաստանյան առկա ծանր սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական և իրավական վիճակը պայմանավորելով Ռուսաստանի Դաշնության կամ Միացյալ Նահանգների և Եվրամիության՝ ներքաղաքական գործընթացներին շատ կամ քիչ ներգրավվածությամբ, իսկ որն ավելի վտանգավոր է, պրիմիտիվ ադրբեջանական ռազմատենչությամբ, լուրջ քաղաքական նոնսենս է առաջանում: Ինչն ինքնին նպաստում է իշխող քաղաքական վերնախավի ու Հանրապետական կուսակցության վերարտադրմանը:

Քաղաքական գործընթացներն ամենուր, և այդ թվում Հայաստանի Հանրապետությունում, կարգավորվում են միայն ու միայն քաղաքագիտական եզրույթներով ու գործիքակազմով: Ինչքան շուտ Իսրայելի օրինակով պայմանավորված քաղաքական աքսիոման ընկալեն հայրենի ներքաղաքական գործընթացներում հայտնված կողմերը, այնքան կարճ կտևի անցումային փուլը, որի մեջ հրեական համեմատականության ետնապատկերին խարխափում է մեր պետականությունը:

ԱՆԴՐԱՆԻԿ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Քաղաքական վերլուծաբան, Հայ-ռուսական համալսարանի հայցորդ, ԲՅՈՒՐԵՂԱՎԱՆ
http://www.diplomat.am/publ/authors/andranik_grigoryan/1/144-1-0-1315

Yorumlar