Elhan Şahinoğlu: Washington’da Barış Konseyi’nin İlk Toplantısı

Washington’da, ABD Başkanı Donald Trump tarafından kurulan Barış Konseyi’nin ilk toplantısı gerçekleştirildi. Barış Konseyi, bu yılın Ocak ayında Davos’ta düzenlenen ekonomik forum kapsamında tesis edilmişti. Toplantıya davet edilenler arasında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de yer aldı. Azerbaycan’ın Barış Konseyi’ne katılımının birkaç temel sebebi bulunmaktadır:

1. Stratejik Ortaklık ve Bölgesel Dengeler

Azerbaycan, ABD ile stratejik ortaklık ilişkileri kurmuştur. Geçen yılın Ağustos ayında Beyaz Saray’da, Donald Trump’ın arabuluculuğuyla Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, iki ülke arasındaki barış anlaşmasını paraf etmişlerdi. Bu yılın Şubat ayında ise ABD Başkan Yardımcısı James Vance’in Bakü ziyareti sırasında iki ülke arasında Stratejik Ortaklık Şartı imzalandı. Bu durumda Azerbaycan’ın, Trump’ın kurduğu Barış Konseyi’nin dışında kalması beklenemezdi.

Ayrıca, Azerbaycan’ın stratejik ortakları olan Türkiye, Kazakistan, Özbekistan, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın konsey üyeliği de Bakü’nün kararını etkileyen faktörlerden biri olmuştur. Bir diğer neden ise Ermenistan’ın konseyde yer almasıdır; Ermenistan Trump’ın üyelik teklifine olumlu yanıt vermişken, Azerbaycan’ın Washington’a olumsuz cevap verme seçeneği bulunmuyordu.

2. Orta Doğu Barış Süreci ve Gazze’nin Yeniden İnşası

Donald Trump, geçen yılın Ekim ayında Mısır’da düzenlenen Orta Doğu Barış Zirvesi’ne İlham Aliyev’i de davet ederek Azerbaycan’ın bu süreçte yer almasını istediğini göstermişti. İlham Aliyev, Azerbaycan askerlerinin Gazze’ye gönderilmeyeceğini belirtse de, ülkenin Gazze’nin yeniden inşası sürecine katılımını reddetmedi.

ABD’nin kontrolünde yürütülecek olan bu yeniden yapılanma sürecinde yer alabilmek için Barış Konseyi üyesi olmak bir gereklilik halini almıştır. Trump, davetini kabul etmeyip konseyde yer almayan ülkelerin inşa sürecine dahil edilmeyeceğini bildirmiştir. Hem İsrail hem de Filistin ile diplomatik ilişkileri olan Azerbaycan, Orta Doğu siyasetindeki bu dengeyi korumak adına Gazze’nin imarında yer almayı zaruri görmüştür. Bu kapsamda Azerbaycan’ın sürece belirli bir miktarda finansal destek ayırması da ihtimal dahilindedir.

3. Yeni Güvenlik Mimarisi

Donald Trump, Barış Konseyi’nin faaliyetlerinin sadece Gazze ile sınırlı kalmasını istemiyor. Trump yönetimi, bu konseyi gelecekte güçlü bir organizasyona dönüştürmeyi hedeflemektedir. Azerbaycan, bir süper güç olan ABD’nin dünyanın yeni güvenlik mimarisini şekillendirme sürecinin dışında kalmamayı stratejik bir öncelik olarak görmektedir