Karine Stepanyan: Güney Kafkas Demiryolu çevresinde garip gelişmeler

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, demiryolu projesine ilişkin yaklaşımını açıklarken, Ermenistan ve Rusya ile iyi ilişkileri bulunan bir ülkenin, Rusya’dan demiryolunun işletme imtiyazını devralmasının uygun bir çözüm olabileceğini ifade etti.

Paşinyan, bölgesel ulaşım projeleri kapsamında Megri’den sonra hattın Nahçıvan’a geçmesi sürecinde Ermenistan’ın devre dışı bırakılmaması gerektiğini savunan çevrelerin bulunduğunu belirtti. Uluslararası ortakların ise “Ermenistan bizim ortağımızken nasıl bypass edilebilir?” şeklinde bir tutum sergilediğini aktardı.

Ermenistan’ın devre dışı bırakılmasını savunan kesimlerin, demiryollarının Rus kontrolünde olmasını gerekçe gösterdiğini söyleyen Paşinyan, bu algıyı değiştirmek için çaba gösterdiklerini vurguladı. Demiryolunun Rusya tarafından işletildiğini ancak mülkiyetinin Ermenistan’a ait olduğunu belirten Paşinyan, Rusya’nın bölgesel projelere engel olma niyetinde olmadığını, bu konuyu Rusya Federasyonu Devlet Başkanı ile de görüştüğünü ve destek aldığını dile getirdi.

Buna rağmen Paşinyan, Rusya’nın demiryolunu işletmesi nedeniyle Ermenistan’ın stratejik konumunu ve rekabet avantajını yeterince kullanamadığını düşündüğünü ifade etti. Bu nedenle çözüm olarak, hem Rusya hem de Ermenistan ile dostane ilişkileri bulunan bir ülkenin, Rusya’dan imtiyazlı işletme haklarını satın almasını öngördüğünü söyledi. Ancak söz konusu “dost ülke”nin hangisi olduğunu açıklamadı.

Paşinyan’ın bu açıklamaları, Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksey Üverçuk’un, Rusya ve Ermenistan’ın ülkedeki bazı demiryolu hatlarının onarımı için Türkiye ve Azerbaycan ile müzakerelere başlayacağını duyurmasından bir gün sonra geldi. Üverçuk, iki demiryolu bölümünün teknik ve mali koşullarının değerlendirileceğini ve bu hatların daha sonra Azerbaycan ve Türkiye demiryollarına bağlanmasının planlandığını belirtti. Restorasyon kapsamında, Yeraşh bölgesinde Azerbaycan demiryollarına ve Ahuryan yerleşiminde Türkiye demiryollarına bağlantı sağlanacağı, onarılacak bölümlerin uzunluklarının ise sırasıyla 1,6 kilometre ve 12,4 kilometre olduğu ifade edildi.

Bu çerçevede Paşinyan’ın yaklaşımı, Rusya’nın doğrudan restorasyon teklifine mesafeli durduğu ve demiryolu imtiyaz yönetiminin üçüncü bir aktöre devri yoluyla Rusya’nın rolünü azaltmayı hedeflediği şeklinde yorumlanmaktadır. “Dost ülke” ifadesi ise somut bir ülkeye işaret etmekten ziyade diplomatik bir söylem olarak değerlendirilmektedir.

Karine Stepanyan