Anna Margaryan: İran Hamlesi: Türkiye Bir Şanstan Mahrum Kaldı

ABD–İran nükleer görüşmeleri İstanbul’dan Umman’a taşındı. Axios’un aktardığına göre, Donald Trump yönetimi İran’ın görüşmelerin Türkiye yerine Umman’da yapılması yönündeki talebini kabul etti. Türk yetkililer, ABD ile İran arasında arabuluculuk yapma isteklerini dile getirirken; İran, görüşmelerin bu hafta Türkiye’de değil Umman’da gerçekleştirilmesini ve sürecin arabuluculuk formatı yerine doğrudan ikili görüşmeler şeklinde yürütülmesini talep etti.

Daha önce iki ülke arasındaki müzakereler çoğunlukla dolaylı temaslar ve arabulucular aracılığıyla yürütülüyordu. Heyetler aynı mekânda bulunsalar dahi yüz yüze görüşmeler yapılmıyor, ev sahibi ülke genellikle aracı rolü üstleniyordu. Ancak son dönemde bazı medya kuruluşları, İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ile ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff’un, İran’ın nükleer programını görüşmek üzere Cuma günü İstanbul’da bir araya geleceğini bildirmişti.

Tahran, muhtemelen ek arabuluculara artık ihtiyaç duymadığı sonucuna vardı. Özellikle de bölgesel konumunu güçlendirme arzusunu açık biçimde ortaya koyan ve bunu İran’ın aleyhine gerçekleştirmeye çalışan Türkiye’nin, bu süreçte aracı rol üstlenmesini gereksiz gördüğü anlaşılıyor. Bu bağlamda İran’ın, görüşmeleri Umman’a taşıyarak Türkiye’nin bu yöndeki beklentilerini boşa çıkardığı görülmektedir. Mevcut koşullar altında bu adım, Tahran açısından hem doğal hem de rasyonel bir tercihtir.

Özellikle İran karşıtı bazı eylemlerin, İran’ın zayıflamasından çıkarı olan resmi Ankara tarafından dolaylı biçimde yönlendirildiği ve desteklendiği algısı dikkate alındığında, İran tarafının temkinli davranması şaşırtıcı değildir. Bu nedenle, mevcut tabloda İran’ın aldığı karar, kendi stratejik çıkarları açısından en mantıklı seçenek olarak öne çıkmaktadır.

Anna Margaryan