Turan Rzayev: Suudi Arabistan ve BAE Arasında Yemen Gerginliği

Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon, resmi izin almadan Birleşik Arap Emirlikleri’nden (BAE) Yemen’in El-Mukalla limanına giden iki gemiye hava saldırısı düzenledi.
Suudi Arabistan ve BAE yıllardır aynı koalisyonda yer alsa da, Yemen’e bakış açıları hiçbir zaman tam anlamıyla örtüşmedi. Riyad için temel amaç, kendi sınırlarına tehdit oluşturan Husileri etkisiz hale getirmek ve resmi olarak tek parça, merkezi bir Yemen devletini korumaktır.
BAE ise Yemen’i daha çok jeostratejik bir prizmadan görüyor. Bu bağlamda BAE; limanlar, deniz yolları, güney bölgesindeki nüfuz imkanları ve kendisine sadık silahlı-siyasi yapılar oluşturma gibi meselelere odaklanıyor. Aslında bu farklı yaklaşım, bir süredir koalisyon içerisinde sessiz bir rekabet yaratmıştı. El-Mukalla hadisesinin de tam olarak bu bağlamda yaşandığı kanaatindeyim.
Suudi Arabistan’ın bu saldırıyla açık bir mesaj veriyor olması muhtemeldir: Yemen topraklarında Riyad’ın onayı olmadan yürütülen askeri oyunlar kabul edilmeyecektir. Bu, doğrudan BAE’ye yönelik siyasi bir sinyaldir ve koalisyonun resmi çerçevesinin fiilen zayıfladığını göstermektedir. Öte yandan, BAE için bu tür adımlar, Yemen’de kurduğu nüfuz mekanizmalarının risk altına girmesi demektir ki bu da karşılıklı güvensizliği daha da derinleştirmektedir.
İki ülke arasında doğrudan bir savaş ihtimali bulunmuyor. Riyad ve Abu Dabi, açık bir çatışmanın bölge için ne kadar tehlikeli olduğunun farkındalar. Ancak bu tür olaylar, müttefikliğin artık şartlı bir karakter taşıdığını ve taraflar aynı cephede olsa bile farklı ajandalarla hareket ettiklerini gösteriyor. Yemen ise maalesef bu rekabetin ana meydanı haline gelmiş durumda.