Kurtları seven Rus işadamı, Türklerin desteği sayesinde internetin yıldızı oldu

AVRUPA KOMİSYONU BAŞKANININ MEŞRUİYETİNİ TARTIŞABİLİRİZ… AMA ŞİMDİ DEĞİL!

ABD yeni savunma sekreter vekili Mark Esper

Esper: F 35 tam kapasite kullanılamayacak

Suriye’de İran-Rusya çekişmesi

Gündem 11 Temmuz 2019
27

Gözler Suriye sahasındaki Rusya-İran çekişmesine çevrildi. Zira iki taraf arasındaki rekabet, Suriye krizinin başlangıcından bu yana yeni bir boyut kazandı. Son olarak iki tarafın desteklediği silahlı gruplar arasında Suriye’nin doğusunda yaşanan çatışmalar ve ticari-ekonomik rekabetin iyice kızışması bu çekişmenin en çok göze çarpan boyutları arasında gösterilebilir.

2012-2015 yıllarında Suriye’nin büyük bir bölümünde kontrolü ele geçiren muhalif güçlere yönelik verilen mücadelede Rusya ve İran arasında hasır altı edilen tartışmalı konuların son günlerde gün yüzüne çıktığı görülüyor.

Rus uzmanların analizlerine göre, önümüzdeki dönem Rus-İran çatışmasının kaçınılmaz olduğu vurgulanıyor. Buna göre, Suriye’deki çözüm hususunda yaşanan görüş ayrılıkları bir yana bırakılırsa, iki tarafın Suriye sahasında ekonomik ve askeri etkisini artırma yönündeki girişimleri önümüzdeki süreçte muhtemel bir çatışma ihtimalini daha da güçlendiriyor. Özellikle Rusya, bölgedeki çıkarlarına İran tarafından bir tehdit olarak algılaması halinde, Suriye’de İran’ın etkisini kırmayı hedefleyen bölgesel ve uluslararası çabalara destek vermek zorunda kalabilir.

“İki ülke güçleri arasındaki gerilimin giderek tırmanıyor”

Ajansların son günlerde bölgeden aktardıkları haberler, iki ülke güçleri arasındaki gerilimin giderek tırmandığı ve muhtemel bir çatışmaya doğru gittiğine işaret ediyor. Sahadaki kaynaklar son yaşanan gerginliğin, Rus güçlerin Irak sınırına konuşlanmak isteyen İranlı milislere engellemesinden kaynaklandığını ifade ediyorlar.

Kaynaklar, İran’a yakın çevrelerin bu bilgiyi doğruladıklarını belirtti. Ancak bu iki taraf arasındaki çatışma ilk değil. Zira geçtiğimiz aylarda Rus tarafının, Suriye rejim lideri Beşşar Esed’in kardeşi Mahir Esed’e bağlı ve İran tarafından desteklenen 4. Bölüğün etkisini zayıflatmaya çalıştığı yönünde haberler aktarıldı. Buna karşı Moskova, Tuğgeneral Hasan Suheyl’in komutasındaki 5. Tugay veya “Kaplan Güçleri” olarak bilinen güçleri destekliyor. Nitekim Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rus Askeri Hava Üssü Hmeym’i ziyaret eden Suheyl’i bizzat karşılamıştı. Son olarak iki taraf arasında çıkan çatışmalar başta Deyri Zor olmak üzere birkaç bölgeye yayıldı. Aynı şekilde Moskova, Mahir Esed’e yakın askeri isimleri görevden alması için Beşşar Esed’e baskı uyguluyor.

Esed’in İran ziyareti çatlağı derinleştirdi

İki tarafın çekişmesi ordu ve güvenlik birimlerinde yapılan atamalara da yansıyor. Özellikle devlet kurumları içerisinde etki sahibi olmak için bir tarafın diğerinin yolunu sık sık kestiği belirtiliyor. Esed’in Moskova ile koordinasyon kurmadan Tahran’a yaptığı ziyaret ise iki ülke arasındaki çatlağı iyice gün yüzüne çıkardı. Zira o dönem ziyareti haberleştiren Rus gazetesi, Tahran’ın “Esed’in İran’ın kucağına atılmayı tercih ettiğini göstermeye çalıştığını” yazdı.

15 bin kişilik ordu tehlike arz ediyor

Rusya ve İran arasındaki askeri rekabet, Tahran tarafından eğitim verilen ve daha sonra Suriye ordusuna geçmesi planlanan 15 bin kişilik orduyla iyice belirginleşiyor. Rusya, bu güçlerin varlığını uzun vadeli planları için bir tehlike olarak niteliyor. Diğer taraftan bu varlığı İran’ın Suriye’deki varlığına son vermek istemesi halinde Rusya için büyük zorluklara neden olabileceği belirtiliyor. Bazı Rus uzmanlar bu zorluğa işaret ettiği açıklamalarında “İranlıları çıkarmaya çalışsak ve çıksalar dahi askeri üniformalarını çıkarıp sivil kıyafetlerle geri dönüyorlar” diyorlar. Son günlerde iki taraf arasında yaşanan çatışmalar, Rusya, İsrail ve ABD’nin ulusal güvenlik danışmanlarını Batı Kudüs’te bir araya getiren güvenlik zirvesinin yapıldığı bir döneme denk geldi. Zirvenin konusu ise Suriye’deki İran varlığıydı.

Rusya, İsrail’in hava saldırılarından rahatsız

Rusya, zirve öncesi ve sonrasında İran’ın Suriye’deki varlığının meşru olduğu hususundaki konumunu korumuştu. Rusya Güvenlik Danışmanı Nikolay Patruşev, güvenlik zirvesi sonrası yaptığı açıklamada, “İran’ın Suriye’deki varlığı meşru hükümetle olan anlaşmasına dayandığını” ve “İran’ın şeytanlaştırılmasını” reddettiklerini ifade etmiş, İsrail’in Suriye’deki İran mevzilerine yönelik hava saldırılarından “memnun olmadıklarını” vurgulamıştı.

Rusya bugüne dek Suriye’deki çıkarları ile İran ve İsrail arasında iyi bir denge kurmuş olsa da son İsrail saldırıları Rus tarafının artık zor kararlar vermesine neden oldu.

Sorun Büyük İsrail meselesi

Eski İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Hüseyin Cabiri Ensari, aylar önce yaptığı açıklamada, ülkesi ile Rusya’nın ortak çıkarlarını olduğunu belirtse de, Moskova ve Tahran arasındaki sorunun Büyük İsrail meselesi olduğunu ifade etmişti.

Yakın bir tarihte Rusya, Suriye’deki İran etkisini kırmaya hazırlandığının işaretlerini vermişti. Ancak analistler bu meselenin ülkede geniş kapsamlı bir çözüm sürecinin ardından ele alınması gerektiği görüşünde. Uzmanlara göre Rusya, önümüzdeki süreçte başlatılacak müzakerelerde elini güçlendirmek amacıyla bu tür söylemlere başvuruyor. Rusya’dan daha önce “Suriye’deki tüm yabancı güçlerin çıkması gerektiğini” açıklamış ve İran destekli güçlerin sınırdan 80 kilometre uzaklaştırılmasında etkili olmuştu. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Rybakov da geçtiğimiz pazartesi günü yaptığı açıklamada, ülkesinin İsrail güvenlik güçlerinin güvenliğini önemsediğini ifade etmiş ve bunun “Rusya’nın öncelikleri arasında yer aldığını” vurgulamıştı.

Çekişme askeri alanla sınırlı değil

İki taraf arasındaki çekişme sadece askeri alanla sınırlı kalmayıp ticari anlaşmalarda da kendini gösteriyor. Zira Rusya kanadı, İran ile yaptığı fosfat anlaşmasından Esed’i vazgeçirmiş ve çok kısa bir süre sonra da Rus bir şirketin anlaşmayı üstlendiğini duyurmuştu. Ayrıca İran’ın Irak üzerinden Suriye’ye uzanan bir demiryolu hattı inşa edecek olması da Rusya kanadında alarma neden oldu. Zira demiryolunun Suriye’deki son noktası olan Lazkiye limanının İranlılara teslim edilmesi Rusya tarafında ciddi rahatsızlık yarattı. İran’ın bu liman sayesinde Akdeniz sularına erişmiş olması ciddi bir endişe kaynağı olarak nitelendiriliyor.

Uzmanlar iki tarafın da “ortaklık” adı altında mevcut sorunların açığa çıkmaması için çabaladıklarını ancak Suriye’deki siyasi çözüm yaklaştıkça çatışma riskinin daha da artacağına işaret ediyorlar.
Raid Cabr
Şarkulavsat

Yorumlar