Kenan Novruzov: ABD Grönland ile İlgili Hangi Adımı Atacak?

Beyaz Saray’ın sahibi Donald Trump, yalnızca ABD’nin Rus ve Çin askerlerini Arktika’da Grönland’a bitişik suları terk etmeye zorlayabileceğini beyan etti. Trump, konuyla ilgili “Truth Social” hesabından bir paylaşım yaptı. Paylaşımında, “NATO: Danimarka’ya söyleyin, onları buradan derhal çıkarsınlar! Bunu yalnızca ABD yapabilir” ifadelerini kullandı.

Trump, paylaşımına “Just the News” haber portalında yayımlanan bir makalenin bağlantısını da ekledi. Söz konusu makalede, Danimarka askeri istihbaratının; Rusya ve Çin’in Grönland yakınlarındaki sularda ve Arktika bölgesinde askeri varlıklarını güçlendirmeyi planlayabileceğine dair iddiaları yer alıyor. Trump daha önce de defalarca Grönland’ın ABD’ye katılması gerektiğini dile getirmişti.

Bilindiği üzere ABD, uzun süredir Grönland üzerinde hak iddia etmektedir. Bunun bir sebebi Grönland’ın doğal kaynakları ise, ikinci sebebi Çin ve Rusya’nın bölgede artan nüfuzudur. Bu durum Washington’u endişelendirmektedir. Bu nedenle ABD, Grönland üzerindeki nüfuz imkanlarını artırmaya çalışmaktadır.

Uzun yıllardır Danimarka’nın bir parçası olan Grönland, Danimarka tarafından yönetilmektedir. Şimdi ABD’nin Grönland üzerindeki iddiaları sadece Danimarka’nın değil, bir bütün olarak Avrupa’nın da tepkisine neden olmaktadır. Bu tepkiler haklıdır; zira ABD açıkça uluslararası hukuka saygısızlık etmektedir.

Resmi Washington’un Grönland’a askeri müdahalesi pratik açıdan mümkündür ancak böyle bir adım Avrupa’yı da harekete geçirebilir. Bu ise uluslararası güvenlik mimarisinde ciddi bir tehdit oluşmasıyla sonuçlanabilir. ABD’nin Grönland’a olası bir askeri müdahalesi, Washington’un bu riski göze aldığı anlamına gelir. Kanaatimce ABD, askeri müdahale kararı vermek için acele etmeyecektir. Bunun yerine Washington, öncelikle “yumuşak güç” unsurlarını kullanarak ve ekonomik etkisini artırarak Grönland’da zemin kazanmaya çalışacaktır.

Şunu da belirtmek gerekir ki, Grönland’da yaşananlar uluslararası jeopolitik süreçlerin bir parçası olarak değerlendirilmelidir. Kuşkusuz Washington, Pekin ve Moskova ile yürüttüğü ikili temaslarda bu konuyu da müzakere etmektedir. ABD’nin Grönland konusundaki hedeflerine ulaşmak için Rusya ve Çin ile diplomatik pazarlıklara öncelik vermesi ihtimal dahilindedir.

Kenan Novruzov