Türk’ün Avrasyası…

Türkiye’nin Afrika açılımında Gambiya ordusu neden güçlendiriliyor?

Kabardey-Balkar Cumhuriyetinde Türkler ve Kabardeyler Arasında Gerginlik

Поставка С-300 в Сирию повысит безопасность в регионе, считает эксперт

İran’da Tercih Çarpıtmasının Sonu ve Paranoid Tükeniş

Gündem, İran 2 Mayıs 2018
162


İran’da son dönemde ortaya çıkan toplumsal hoşnutsuzluk ve tepkisellik bir bütün olarak siyasal sistem üzerine yoğunlaşmış durumdadır. Bu süreçte mevcut siyasal sisteme kısmi ve bütünsel alternatif önerileri ve söylemleri dile getirilmektedir. Bu sürecin bir diğer önemli özelliği ise İran’da yaşanan toplumsal değişimi ve tercih çarpıtması ikliminin gün geçtikçe etkisini yitirdiğini ve yok olmaya başladığını göstermesidir.
Tercih çarpıtması, psikoloji disiplinine ait bir kavram olarak, bireyin sahip olduğu algı ve tutumları topluluğa uyma ve kabul görme, dışlanmayı önleme motivasyonları ile gizlemesi, dönüştürmesi ve topluluğun tutumlarına uygun bir hale getirmesini ifade etmektedir. Bu kavram psikoloji disiplinin sınırlarını aşarak sosyoloji ve siyaset bilimi alanlarında da önemli bir tanımlama ve nitelendirme zemini olarak işlev görmektedir. Özellikle siyaset biliminde, totaliter ve otoriter rejimlerde bireylerin rejim ideolojisine uygun tutumlar geliştirme çabalarını tanımlamak için tercih çarpıtması kavramı sıkça kullanılmaktadır.
Bu bağlamda teokratik-totaliteryen bir siyasal sisteme sahip olan İran’da son dönemde yaşanan gelişmeler, uzun yıllar boyunca etkili olan tercih çarpıtması ikliminin; bireylerin gerçek tutum ve düşüncelerini rejimin hukuki ve siyasi baskıları nedeniyle gizlemesi ve dönüştürmesi sürecinin sona ermeye yakın olduğunu, özellikle yeni jenerasyonun toplumsal taleplerini çekince duymadan ifade etmeye başlamaları ile daha net biçimde gözlemlenmektedir. Bu durum İran rejimi tarafından paranoid bir tutum ve tepki biçimi ortaya çıkarmakta, tercih çarpıtmasını reddederek taleplerini ve hoşnutsuzluklarını ifade eden kesimlerin varlığı rejime yönelik tehdit potansiyelinin somut biçimde göstermekte fakat hali hazırda tercih çarpıtması uygulayan toplulukların bilinememesi ve tespit edilememesi rejimi paranoid bir duruma sürüklemektedir. Bunun sonucunda rejimin, son günlerde telegram isimli sosyal medya organının yasaklanması ile kendisini gösterdiği biçimde, paranoid güdü ile daha fazla baskı uygulaması ve toplumsal hoşnutsuzluğu ve tepkileri daha da artıracağını söylemek mümkündür. Bu şekilde rejim, tercih çarpıtması uygulayan toplulukların tespiti için daha fazla çaba sarf ederken rejime yönelik tehdidi büyütecek ve sonucunda kaçınılmaz bir tükeniş ve yıkım kendisini gösterecektir.
Çağatay BALCI/ Kafkassam Uzmanı

Yorumlar