KAFKASSAM – Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi

  1. Anasayfa
  2. »
  3. Rusya
  4. »
  5. Hamish Mc Rae: Rusya’nın ekonomisi kısa ömürlü olabilir

Hamish Mc Rae: Rusya’nın ekonomisi kısa ömürlü olabilir

Kafkassam Editör Kafkassam Editör - - 6 dk okuma süresi
32 0

Eğer Ukrayna işgal edilirse ekonomik yaptırımlar Rus ekonomisine gerçekten zarar verebilir mi? Bu sorunun en muhtemel yanıtı, pek de değil. Kısa vadede Rusya güçlü bir konumda bulunuyor. Fakat uzun vadede Rusya aslında göründüğünden çok daha zayıf ve önümüzdeki 30 yıl onu çok zor bir gelecek bekliyor.

Burada Rusya’nın gelecek birkaç haftada neler yapabileceğine ya da Batı’nın tepkisinin detaylarına dair tahminler yürütmenin faydası yok. Bu, siyasi ve askeri stratejistlerin işi. Fakat Rusya ne yaparsa yapsın pek de değişmeyecek bazı temel ekonomik gerçekler var ve bunlardan ilki ülkenin yönetimi finanse etmek için petrol gelirlerine güveniyor olması.

Şu anda bu, Rusya için çok iyi bir haber. Petrol ve doğalgaz gelirleri yönetimin gelirinin yaklaşık üçte birini karşılıyor. Bütçesini varil başına 45 dolarlık petrol fiyatıyla yapmıştı. Mevcut varil başına yaklaşık 86 dolarlık fiyatsa bunun neredeyse iki katı. Rus rublesi yaptırımlara bağlı olarak dolar karşısında değer kaybederse bu aslında gelirlerin ruble cinsinden değerini artıracaktır. Doğalgaz fiyatlarındaki artış petrol fiyatlarındakinden bile fazla, yani Rusya petrolü ve doğalgazı için pazar bulabildiği müddetçe yapmayı seçeceği her şeyi finanse edecek paraya sahip.

Rusya petrol ve doğalgazını satmakta zorluk çekebilir mi? Pek değil. Dünyanın en büyük petrol ithalatçısı Çin ve 2020’de Suudi Arabistan’nın hemen ardından gelen en büyük ikinci tedarikçisi Rusya’ydı. Batı’nın yaptığı bir şey yüzünden Çin’in daha az petrol satın alacağını düşünmek saflık olur. Her halükarda, Baltık’ın altında Rusya’dan Almanya’ya uzanan yeni Kuzey Akım 2 doğalgaz boru hattı için çıkan hırgürün gösterdiği üzere Avrupa doğalgaz için Rusya’ya fazlasıyla bağımlı. Boru hattı tamamlandı ve Almanya ve AB hattın işletmeye alınmasını durdurmak için baskı görüyor. Fakat Avrupa’nın doğalgaza ihtiyacı var, bu nedenle güç Rusya’da, özellikle de alternatif ana boru hatlarının Ukrayna’dan geçtiği düşünülürse. Gerçekten de Avrupa’nın doğalgaz arzının yüzde 16’sını Ukrayna karşılıyor.

Teoride Rusya’ya karşı uygulanabilecek başka yaptırımlar da var, Rusya’yı Brüksel merkezli SWIFT uluslararası ödeme sisteminden çıkarmak gibi. Fakat bu iki tarafı keskin bir kılıç olur çünkü Avrupa, Rusya’ya doğalgaz için bir şekilde ödeme yapmak zorunda. Her halükarda, Almanya’nın Ukrayna için savunma silahı dahi tedarik etmedeki isteksizliği Rusya’ya yönelik ciddi mali yaptırımlara karşı koyacağını açıkça gösteriyor.

Dolayısıyla kısa vadede Rusya’nın eli güçlü. Fakat birkaç yıl ileriye bakınca epey farklı bir tablo ortaya çıkıyor. İşin özü, Rusya’nın nüfusu azalıyor ve daha da azalacağı öngörülüyor. Birleşmiş Milletler’in asıl tahmini nüfusun mevcut 146 milyondan 2050’ye kadar 136 milyona düşeceği yönünde. Nüfus daha şimdiden 2000’dekinden biraz daha düşük. Yaşları 25’le 64 arasında değişen esas çalışan nüfusun 2020’de 83 milyondan 2030’da 73 milyona düşeceği tahmin ediliyor.

Yapısal başka zayıflıklar da mevcut. Petrol ve doğalgaza bağımlılık şu anda bir güç oluşturabilir fakat dünya kademeli olarak karbon yakıtlardan başka yakıtlara geçtikçe daha az güç teşkil edecek. Bariz nedenlerden ötürü Rusya, Batı’dan göçmen çekmede zorlanırken daha azimli yurttaşlarının çoğu da yurtdışına, genellikle de Birleşik Krallık’a göç etmeyi tercih ediyor. Örneğin, Revolut bankacılık uygulaması Nik Storonsky ve Vlad Yatsenko adlı iki Rus girişimci tarafından Londra’da kuruldu. Ve dünyanın en değerli finansal teknoloji şirketlerinden biri haline geldi.

Fakat Vladimir Putin için asıl sorun daha genel bir şey. Rusya ekonomisinin büyüklüğü açısından küresel fikstürde aşağı kayıyor. 2018’de Rusya dünyanın en büyük 11. ekonomisiydi. HSBC’nin tahminlerine göre 2030’a kadar Rus ekonomisi Avustralya’yla aynı büyüklüğe gelerek 13. sıraya düşecek. Küresel ekonomide ağırlığı artan Çin’in aksine Rusya geriliyor. Avrupa’daki saldırganlık içe dönük yatırımları engellediği sürece, Başkan Putin’in yaptıkları muhtemelen ülkenin nispi ekonomik gerilemesini hızlandıracak.

Rusya için tehlike dünyanın en büyük kara alanına sahip bir ülkeyi kontrol edecek kadar büyük bir ekonomi olmamasından ileri geliyor. Böyle bir ekonomi haline gelebilmek için yeterli insan veya serveti bulamayacak.

Hamish McRae

İlgili Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.