Elhan Şahinoğlu: Trump ve barış enstitüsü

ABD Başkanı Donald Trump, Washington’da kendi adını taşıyan Barış Enstitüsü’nde Barış Konseyi’nin (Sülh Şurası) toplantısına ev sahipliği yapacak. Barış Konseyi, bu yılın Ocak ayında Davos’ta düzenlenen ekonomik forum kapsamında kurulmuştu. Davet edilenler arasında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de yer alıyordu. Beyaz Saray sahibi, teşkilata üye devletler aracılığıyla Gazze’nin yeniden imar çalışmaları ve insani yardımlar için 5 milyar dolardan fazla fon toplamayı planlıyor.

BM’de olduğu gibi Barış Konseyi’nin daimi üyelerinin de veto hakkı olacak. Gazze’nin yeniden imarı için 1 milyar dolar ödemeyen devletler, 3 yıl boyunca teşkilatta “geçici üye” statüsünde kalacaklar. Dikkat çekici olan ise, ABD dışındaki diğer BM daimi üyelerinin (Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere) Barış Konseyi’nde temsil edilmemesidir. Almanya ve Hindistan da yeni teşkilatta yer almıyor. Buna rağmen, Avrupa Birliği temsilcisi Washington toplantısına katılacak. Çünkü Trump, toplantıya katılmayanları Gazze’nin yeniden imar sürecine dahil etmeyeceğiyle tehdit etti. Avrupa Birliği ise Orta Doğu’daki konumunu korumak adına bu süreçte yer almak istiyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, yeni teşkilata en sert tepki gösterenlerden biri oldu. “Fransa, çok taraflı düzeni bozan ve güvenliği bir pazarlık nesnesine dönüştüren yapılarda yer almayacaktır. Biz kapalı kulüplere değil, BM’nin meşruiyetine inanıyoruz” diyen Macron, Washington yerine Yeni Delhi’ye gitti. Macron, Delhi’de düzenlenen Yapay Zeka Zirvesi’ne katıldı. Küresel Güney’de gerçekleştirilen bu ilk yapay zeka toplantısına 20’den fazla devlet başkanı, 60 bakan ve 500 küresel yapay zeka lideri katıldı.

Fransa Cumhurbaşkanı, zirveye katılımın yanı sıra Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile iki ülke arasındaki iş birliğinin genişletilmesini görüştü. Fransa, Hindistan’a savaş uçağı satmak istiyor. Mevzubahis olan, 35 milyar dolar değerindeki 114 adet “Rafale” savaş uçağının Hindistan’a satış perspektifidir. Bu, Hindistan tarihindeki en büyük savunma sözleşmesi olarak adlandırılıyor ancak taraflar henüz fiyat konusunda anlaşabilmiş değil. Çin ve Pakistan ile gerginlik yaşayan Hindistan, dünyanın en büyük silah ithalatçılarından biri sayılıyor ve hava kuvvetlerinin modern uçaklara ihtiyacı var. Macron ayrıca, dünyanın önde gelen teknoloji şirketlerinin Hindistan kökenli yöneticiler tarafından yönetilmesini örnek göstererek, Hindistan’ın küresel inovasyon ve yönetim alanında artan rolüne dikkat çekti.

Böylelikle, Washington’da Barış Konseyi’nin gelecek planları tartışılırken ve ABD bu yolla etrafında stratejik bir ortak grubu oluştururken; Paris, Yeni Delhi ile stratejik bağlarını güçlendirme kararı aldı. Paris, Delhi ile kurduğu ittifak çerçevesinde Hind-Pasifik stratejisini tahkim etmeye çalışıyor.
Elhan Şahinoğlu