Elhan Şahinoğlu: Trump, Gazze’nin yeniden inşası ve yönetilmesiyle ilgili tesis ettiği

ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’nin yeniden inşası ve yönetilmesiyle ilgili tesis ettiği **“Barış Konseyi”**ne çeşitli devletleri davet etti. Donald Trump, üyeliğin “bedava” olmaması gerektiğine karar verdi. Davet edilen devlet, “Barış Konseyi”ne üye olmak için 1 milyar dolar bağış ödemek zorunda. Toplanan finansal kaynakların Gazze’nin yeniden imarına harcanacağı bildirildi. Bununla birlikte, “Barış Konseyi”ne üye olmak isteyen devletlere maliyeti ödemeleri için 3 yıllık mühlet tanınacak.

Trump, davetlerini adreslerine göndermeye başladı bile. Üyelik ücretinin oldukça yüksek bir meblağ olmasına rağmen, gelirleri çok yüksek olmayan devletlerin de “Barış Konseyi”ne üye olmak istedikleri anlaşıldı. Örneğin; “Barış Konseyi”ne üye olmak isteyen Macaristan ve Vietnam, Trump’ın davetine olumlu yanıt verdi. Davete olumlu yanıt veren ülkeler arasında Türkiye, Avustralya, Ürdün, Yunanistan, Pakistan, Kanada, Mısır, Paraguay, Arjantin ve Arnavutluk gibi devletler var. Davete henüz cevap vermeyen ülkeler de bulunuyor. Mesela Trump, Hindistan’ı da üyeliğe davet etti; ancak Yeni Delhi henüz yanıt vermedi. Görünüşe göre bunun sebebi, Washington’ın Hindistan ürünlerine uygulamayı planladığı yüksek gümrük vergileridir. İki ülke arasında henüz bir ticaret anlaşması imzalanmış değil. Eğer bu mesele olumlu çözülürse, Hindistan’ın da “Barış Konseyi”ne üyeliği dışlanmıyor. Trump, malum sebeplerden dolayı Rusya ve Çin’e davet göndermedi.

ABD Başkanı, “Barış Konseyi”nin kurulmasını ve çeşitli ülkelerin üyeliğe davet edilmesini İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile koordine etmedi; bu durum ikincisinin (Netanyahu’nun) hoşnutsuzluğuna neden oldu. Örneğin Netanyahu, Türkiye’nin “Barış Konseyi”ne üye olmasını istemiyor. Buna rağmen Beyaz Saray, Gazze’nin imarında Türkiye’nin katılımının önemini anlıyor. Trump Türkiye’yi dışarıda tutsaydı, bu iki ülke arasındaki ilişkilere olumsuz yansıyacaktı. Türkiye’nin “Barış Konseyi”nde yer alması, Tel Aviv için Ankara ile ilişkileri normalleştirme zorunluluğu yaratıyor.

Azerbaycan’ın da “Barış Konseyi”ne üye olması mümkün mü? ABD Başkanı’nın üyelikle ilgili Bakü’ye mektup gönderdiğine dair henüz bir bilgi yok. Oysa Donald Trump, Azerbaycanlı mevkidaşı İlham Aliyev’i geçen yılın Ekim ayında Mısır’da düzenlenen Orta Doğu Barış Zirvesi’ne davet etmişti. Washington ayrıca Azerbaycan’ın Gazze’deki barış gücü misyonuna katılmasını da istiyordu. Azerbaycan Cumhurbaşkanı, Ocak ayı başında yerel televizyon kanallarına verdiği kapsamlı mülakatta, Azerbaycan’ın Gazze’deki barış gücü operasyonunda yer almayacağını belirtti. Buna rağmen, Azerbaycan’ın gelecekte “Barış Konseyi”ne katılımı mümkündür. Resmî Bakü’nün kararına; Trump yönetiminin “Barış Konseyi”nin görev yetkisini (mandatını) diğer çatışma bölgelerine yayma ve onu BM’ye alternatif bir yapıya dönüştürme fikrini gerçekleştirmesi etki edebilir.