Elhan Şahinoğlu: Rusya-Azerbaycan İlişkileri ve Bölgesel Analiz

Rusya-Azerbaycan ilişkilerinde 2026 yılında da olumlu yönde bir değişim beklemiyorum. Elbette temaslar, ticaret ve ortak ekonomik projelerin müzakeresi devam edecek ancak siyasi hava değişmeyecektir. Mesele sadece sivil uçağımızın füzeyle vurulması nedeniyle gerginleşen ilişkilerden ibaret değil. Güney Kafkasya’da jeopolitik durum değişti; Azerbaycan, Rusya’nın bölgedeki etki imkanlarını azaltmaya çalışıyor, Ermenistan hükümeti de aynı yolu tercih ediyor. Rusya’nın Ukrayna’ya karşı sürdürdüğü işgalci savaş bu süreci daha da hızlandırdı.
2026 yılında Ermenistan’da terör veya askeri darbe yaşanmazsa, Nikol Paşinyan’ın lideri olduğu partinin parlamento seçimlerini yeniden kazanma ihtimali yüksektir. Seçimden sonra yeni Anayasa’nın kabulü, Azerbaycan ile barış anlaşmasının imzalanmasına zemin hazırlayacak, ayrıca **“Trump Yolu”**nun inşasına da başlanacaktır. Bu yolun, Donald Trump’ın ABD’deki başkanlık dönemi bitene kadar faaliyete geçmesinde fayda var.
Bir zamanlar Güney Kafkasya ülkelerinden Gürcistan, Batı ile daha sıkı ilişkiler kurmuş ve Rusya’dan uzaklaşmıştı. Şimdi ise durum tam tersidir; Azerbaycan ve Ermenistan Rusya ile mesafe koyarak Batı’nın siyasi, ekonomik ve güvenlik kurumlarıyla sıkı iş birliğine çalışırken, Gürcistan aksine bu kurumlardan uzaklaşarak Rusya’nın gizli ortağına dönüşmektedir. Her ne kadar Gürcistan hükümeti Rusya ile diplomatik ilişkileri henüz yeniden başlatmamış olsa da, bu durum sadece madalyonun görünen yüzüdür. Arka planda Gürcistan hükümeti Moskova ile ters düşecek adımlar atmıyor ve bu politika Kremlin’i memnun ediyor. Bu durum, servetini esasen Rusya’da kazanan Gürcü oligark Bidzina İvanişvili’nin hükümeti kontrol ettiği sürece devam edecektir.
2026 yılında Azerbaycan ile İran arasındaki ilişkiler, bu yıl olduğu gibi ikili bir karakter taşıyacaktır. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Azerbaycan ile ortaklığa öncelik vermesine rağmen, komşu ülkenin muhafazakar çevrelerinin Azerbaycan karşıtı politikasında bir değişiklik olmayacaktır. Oysa muhafazakarların; ülkedeki ağırlaşan sosyal sorunlar ve gelecek yıl İsrail’in İran’a yönelik olası yeni bir saldırısını nasıl engelleyecekleri üzerine düşünmeleri gerekir. Komşuluğumuzda savaş ihtimali yüksektir.
Elhan Şahinoğlu